Actiris: Arbeidsbemiddeling Brussel

Audit Staatshervorming: 31 maart 2026

Fase 1: Diepteonderzoek

1A. Wat is het precies?

Officiële naam: Actiris (tot 2007: BGDA, Brusselse Gewestelijke Dienst voor Arbeidsbemiddeling / ORBEm, Office Régional Bruxellois de l'Emploi)

Juridische basis: Ordonnantie van 18 januari 2001 houdende organisatie en werking van de Brusselse Gewestelijke Dienst voor Arbeidsbemiddeling. Het is een Instelling van Openbaar Nut (ION) van type B, onder de bevoegdheid van de minister van Werk van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering.

Historiek: Opgericht in 1989 als BGDA bij de oprichting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, als gevolg van de regionalisering van het arbeidsmarktbeleid. In 2007 herdoopt tot "Actiris". De instelling kreeg geleidelijk meer bevoegdheden, waaronder de beschikbaarheidscontrole van werkzoekenden: overgeheveld van de RVA via de zesde staatshervorming, door Actiris uitgevoerd sinds 2017.

Bestuursniveau: Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Governance: Bestuurd door een paritair Beheerscomité van 21 leden: een voorzitter en een vicevoorzitter, 7 vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties en 7 van werknemersorganisaties, 2 commissarissen van de Brusselse regering, een vertegenwoordiger van de minister van Begroting en de algemene directie. De dagelijkse leiding ligt bij de directeur-generaal en de adjunct-directeur-generaal.

Kerncijfers:

• Personeel: ruim 1.400 voltijdse medewerkers (1.450 VTE actief in 2021), waarvan 287,4 VTE rechtstreeks of onrechtstreeks voor de begeleiding van werkzoekenden (2021, 16,9% van het personeelsplan)
• Budget: €769,3 miljoen uitgavenbegroting (2022); gewestelijke financiering van Actiris €648,1 miljoen (initiële begroting 2026, €78,2 miljoen minder dan de voorlopige kredieten van 2025). Het budget dekt ook tewerkstellingssteun en subsidies aan partners.
• Budget begeleiding werkzoekenden: €72,6 miljoen (2021)
• Ingeschreven werkzoekenden: gemiddeld 91.628 per maand (2024), eind december 2025 96.650
• Werkloosheidsgraad Brussel (Enquête naar de Arbeidskrachten): 12,7% (2025), tegenover 4,3% in Vlaanderen en 7,9% in Wallonië. De administratieve werkloosheidsgraad van Actiris (niet vergelijkbaar met de enquête) bedroeg eind 2025 15,4%.

1B. Wat doet het in de praktijk?

Kerntaken:

• Inschrijving en begeleiding van werkzoekenden
• Matching tussen werkzoekenden en werkgevers (vacaturebeheer)
• Beschikbaarheidscontrole van werkzoekenden (sinds 2017, overgeheveld van de RVA)
• Beheer van tewerkstellingssteunmaatregelen (o.a. Activa.brussels)
• Samenwerking met partnerorganisaties voor opleiding en activering
• Arbeidsmarktanalyse en -informatie (ViewStat)

Resultaten 2023 (jaarverslag):

• 63.137 rechtstreekse werkaanbiedingen ontvangen
• 17.593 werkzoekenden startten een begeleiding in de agentschappen
• 36.153 werkzoekenden genoten een begeleid traject bij een dienst van Actiris
• 10.672 Brusselse werkgevers waren Actiris-klant (27,7% dekking)
• 20.952 evaluaties van werkzoekenden met een uitkering (25% positief, 11% negatief, 64% "niet overtuigend")
• 7.854 personen hervatten studies of startten een opleiding
• 23.867 nieuwe leerders op Brulingua (talenplatform)

Overlap met andere instellingen:

• VDAB (Vlaanderen): Actiris en VDAB wisselen vacatures en werkzoekenden uit via samenwerkingsakkoorden (interregionale mobiliteit sinds 2005). VDAB is in Brussel actief via VDAB Brussel.
• Le Forem (Wallonië): vergelijkbare interregionale samenwerking, maar beperkt gebruik.
• ADG (Duitstalige Gemeenschap): marginale overlap.
• Bruxelles Formation: aparte instelling van de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) voor Franstalige beroepsopleiding in Brussel. Actiris verwijst door maar organiseert zelf geen beroepsopleidingen.
• VDAB Brussel: Nederlandstalige beroepsopleiding in Brussel.
• RVA/ONEM: federale werkloosheidsverzekering. De RVA beslist over het recht op een uitkering, de uitbetalingsinstellingen (vakbonden of de Hulpkas HVW) betalen uit, terwijl Actiris activeert en controleert.

De samenwerking tussen de gewestelijke diensten (VDAB, Le Forem, Actiris, ADG en Bruxelles Formation) verloopt via bilaterale samenwerkingsakkoorden en sinds 2015 een gemeenschappelijke competentietaal (Competent) voor matching, maar elk gewest hanteert eigen procedures, eigen IT-systemen en eigen begeleidingsmodellen. Er is géén overkoepelende federale regie.

Klant: Primair werkzoekenden (91.628 gemiddeld in 2024). Secundair werkgevers (10.672 Brusselse werkgevers = 27,7% van het totaal, 2023).

Prestatie-indicatoren: Het beheerscontract 2023-2027 bevat vijf strategische doelstellingen, maar het Rekenhof stelde vast dat er in het vorige beheerscontract (2017-2022) géén streefwaarden waren gedefinieerd voor de strategische indicatoren, waardoor evaluatie onmogelijk was. Van de 20.952 evaluaties in 2023 was 64% "niet overtuigend": geen positief en geen negatief oordeel, zodat er een bijkomende stap nodig is. Een verontrustend hoog percentage.

Audit van het Rekenhof (november 2023): Het Rekenhof publiceerde een zeer kritisch verslag over de begeleiding van werkzoekenden door Actiris (periode 2017-2021). De belangrijkste vaststellingen:

1. Het tempo en de kwaliteit van de begeleiding variëren van werkzoekende tot werkzoekende; de begeleiding start soms laattijdig en wordt niet adequaat gecontroleerd
2. Niet alle werkzoekenden uit de prioritaire doelgroep konden in 2021 worden begeleid
3. Controleurs en referent-consulenten werken in gescheiden administratieve eenheden met zelden contact. Risico op informatieverlies
4. De directie Beschikbaarheid telt een zestigtal medewerkers, van wie zo'n veertig evaluaties uitvoeren
5. Over de uitvoering van het beheerscontract 2017-2022 werden géén verslagen opgesteld, hoewel de ordonnantie dat voorschrijft; het parlement miste zo de wettelijk vereiste informatie
6. Complexe en deels verouderde IT-infrastructuur; de betrouwbaarheid van de sturingsgegevens is twijfelachtig
7. Géén algemene budgettaire evaluatie van de begeleiding

Het Rekenhof formuleerde zeven aanbevelingen, onder meer KPI's en realistische doelen in het beheerscontract, een duidelijk juridisch kader voor de begeleiding en de integratie van de beschikbaarheidscontrole in de begeleiding.

1C. Internationale vergelijking

Nederland. UWV WERKbedrijf:

• Gemiddeld 19.894 fte (2025) voor heel Nederland (18,1 miljoen inwoners, 2026), voor álle UWV-taken samen
• 35 arbeidsmarktregio's, waarin UWV en de gemeenten samenwerken
• Gecentraliseerde uitvoering via één nationale instelling
• Combineert uitkeringsbeheer (WW, WIA, Wajong), arbeidsbemiddeling en re-integratie in één organisatie
• Sterk gedigitaliseerd: werk.nl als centraal platform
• Werkloosheid 3,9%, werkzaamheidsgraad (20-64 jaar) 83,4% (2025)
• Pro rata voor Brussel (1,26 miljoen inwoners) komt dat neer op ongeveer 1.380 fte, inclusief de uitkeringen die in België de RVA en de uitbetalingsinstellingen verzorgen. Actiris telt ruim 1.400 voltijdse medewerkers voor bemiddeling, begeleiding, controle en tewerkstellingssteun, zonder de uitkeringen, met veel zwakkere resultaten (al telt Brussel verhoudingsgewijs wel veel meer werkzoekenden)

Duitsland. Bundesagentur für Arbeit (BA):

• Ruim 100.000 voltijdse equivalenten (eind 2024), 146 Agenturen für Arbeit met ongeveer 600 lokale kantoren, en 300 Jobcenter samen met de Kreise en steden
• Sterk gedecentraliseerd maar onder federale regie
• De gemeenschappelijke Jobcenter zijn samenwerkingsverbanden van BA en gemeente of Kreis
• Concurrerende bevoegdheden: 104 gemeenten en Kreise ("Optionskommunen", zugelassene kommunale Träger) voeren de begeleiding van wie een basisuitkering krijgt volledig zelf uit
• Werkloosheid 3,8%, werkzaamheidsgraad 81,1% (2025)
• Cruciale les: gedecentraliseerde uitvoering met federale standaarden combineert nabijheid met schaalvoordelen

Denemarken. Gemeentelijke uitvoering:

• De 98 gemeenten voeren het actieve arbeidsmarktbeleid uit, tot 2026 verplicht via een jobcenter (94 gemeentelijke jobcenters)
• Het nationale agentschap Styrelsen for Arbejdsmarked og Rekruttering (STAR) stelt kaders en monitort
• Een hervorming (wet van 29 december 2025, in werking in 2026) schafte de verplichting af om een jobcenter te hebben en gaf de gemeenten meer vrijheid in de organisatie
• Sterke digitalisering
• "Flexicurity"-model: makkelijk ontslag + sterke activering + genereuze uitkering
• Werkloosheid 6,4%, werkzaamheidsgraad 79,8% (2025)
• Cruciale les: lokale uitvoering + nationale monitoring + digitaal-eerst = een hoge werkzaamheidsgraad

Zwitserland. Regionale Arbeitsvermittlungszentren (RAV):

• Meer dan 100 RAV-vestigingen, bestuurd door de kantons (in 1995 kwamen ongeveer 120 RAV in de plaats van zo'n 3.500 gemeentelijke arbeidsbureaus)
• Federale overheid (SECO) stelt kaders en evalueert; de werkloosheidsverzekering financiert de RAV
• Resultaatgerichte sturing: sinds 2000 een overeenkomst tussen de federale overheid en de kantons met impactindicatoren (onder meer een snelle en duurzame terugkeer naar werk en het vermijden van herinschrijving); de resultaten per kanton worden jaarlijks gepubliceerd en in kantons met sterk ondermaatse of snel verslechterende resultaten voert SECO een doorlichting uit om ze te verbeteren
• Werkloosheid 4,9%, werkzaamheidsgraad 82,4% (2025)
• Cruciale les: resultaatgerichte sturing met publieke benchmarking creëert prikkels voor betere prestaties

Werkloosheid volgens de Enquête naar de Arbeidskrachten (Eurostat, 15-74 jaar); werkzaamheidsgraad 20-64 jaar. Ter vergelijking, op dezelfde basis: Brussel 12,6% werkloosheid en 63,9% werkzaamheidsgraad (2025).

1D. Knelpunten en kritiek

Structurele knelpunten:

1. Dramatische werkloosheidscijfers: Brussel heeft met 12,7% (2025) een werkloosheidsgraad die bijna drie keer hoger ligt dan in Vlaanderen (4,3%) en ruim anderhalve keer die van Wallonië (7,9%). Het aantal ingeschreven werkzoekenden jonger dan 25 steeg in 2024 met 7,2%, en eind 2025 stonden er 96.650 werkzoekenden ingeschreven bij Actiris. Dit ondanks een gewestelijke financiering van ongeveer €650 miljoen per jaar (2026).

2. Structurele mismatch: ongeveer 60% van de werkzoekenden is laaggeschoold of heeft een buitenlands diploma zonder gelijkwaardigheid (2021: 20% en 41%), terwijl de Brusselse economie (als dienstencentrum en EU-hoofdstad) steeds meer hooggeschoolde profielen vraagt. Slechts ongeveer 6% van de werkzoekenden had een goede mondelinge kennis van het Nederlands (januari 2022).

3. Zwakke beschikbaarheidscontrole: In 2024 werd maar 35% van de uitkeringsgerechtigde werkzoekenden die in aanmerking kwamen, op actieve beschikbaarheid geëvalueerd (18.007 van 50.974). Zo'n veertig evaluatoren doen dat werk. Van de evaluaties die wél plaatsvinden, was in 2023 64% "niet overtuigend".

4. Versnippering opleidings- en bemiddelingslandschap: Actiris bemiddelt maar leidt niet zelf op. Opleidingen zitten bij Bruxelles Formation (Franstalig) en VDAB Brussel (Nederlandstalig). Dit creëert doorverwijsketens en informatieverlies.

5. IT-achterstand: Het Rekenhof stelde een complexe en deels verouderde IT-infrastructuur vast die de datakwaliteit ondermijnt. In 2020 lanceerde Actiris nieuwe digitale tools (MyActiris, matching op competenties), maar het kernsysteem is niet state-of-the-art.

6. Interregionale mobiliteit: Slechts beperkte mobiliteit van Brusselse werkzoekenden naar Vlaamse en Waalse arbeidsmarkten, ondanks grote vraag. Taalbarrière en mentale drempel zijn hardnekkig.

7. Politieke instabiliteit: Na de verkiezingen van juni 2024 duurde het 615 dagen (tot februari 2026) voor er een nieuwe Brusselse regering was. Het gewest werkte al die tijd met voorlopige twaalfden, wat structurele hervormingen verhinderde.

Parlementair en mediadebat:

• In januari 2026 keurde de commissie Economische Zaken van het Brussels Parlement nipt (8 tegen 7) een resolutie goed die vraagt om de controle, de evaluatie en de activering van werkzoekenden te verstrengen
• De toenmalige minister van Werk nam in zijn antwoord aan het Rekenhof akte van de aanbeveling om een duidelijk juridisch kader voor de begeleiding op te stellen
• BRUZZ meldde in januari 2025, op basis van de jaarcijfers van Actiris, dat het aantal werkzoekenden in 2024 het hoogste niveau in zeven jaar bereikte (gemiddeld 91.628)

Fase 2: Toetsing aan de 9 Principes

Synthesescore: 0× ✅ | 4× ⚠️ | 5× ❌

Grootste winstgebieden:

1. Resultaatgerichtheid invoeren van harde KPI's, streefwaarden en resultaatfinanciering
2. Eenvoud integratie van bemiddeling en opleiding in één instelling
3. Transparantie verplichte jaarlijkse rapportering met benchmark tegen andere regio's en landen

Fase 3: HART-voorstel

3A. Classificatie

🟡 Fusie Actiris + Bruxelles Formation + VDAB Brussel fuseren tot één Brussels Jobcenter van de deelstaat Brussel. Aangesloten op nationaal vacatureplatform, bonus-malussysteem, lokale Jobpunten. Spiegelt VDAB-Jobcenter (Vlaanderen) en Forem-Jobcenter (Wallonië).

3B. Concreet voorstel

Wat verandert er:

1. Brussels Jobcenter: Actiris, Bruxelles Formation en VDAB Brussel fuseren tot één Brussels Jobcenter. Bemiddeling, opleiding, begeleiding én sanctionering onder één dak (art. 28 HART-grondwet). De werkloosheidsverzekering blijft federaal bij de RVA (zie RVA-hervorming). Spiegelt VDAB-Jobcenter (Vlaanderen) en Forem-Jobcenter (Wallonië). Taalgaranties voor Nederlandstalige dienstverlening grondwettelijk verankerd.

2. Nationaal vacatureplatform: Aangesloten op één nationaal vacatureplatform (gebouwd op VDAB-AI, zie VDAB). Elke werkzoekende ziet álle vacatures met automatische vertaling; elke werkgever bereikt álle kandidaten. Eén profiel dat meegaat bij verhuizing.

3. Bonus-malussysteem: De deelstaat Brussel betaalt een stijgend deel van de werkloosheidsuitkering van wie er woont: 20% in de eerste vier weken, 60% tot week 26, 70% tot week 52 en 80% daarna (Deense trap, art. 28 §2 HART-grondwet). De verevening vergoedt Brussel vooraf voor de werkloosheid die er te verwachten is (art. 55): wie beter activeert dan verwacht, houdt het verschil. Wie slecht activeert, ziet zijn eigen begroting oplopen, niet alleen de federale kas. Jaarlijkse benchmarking via versterkt Planbureau maakt prestaties Brussels Jobcenter vs. VDAB vs. Forem publiek vergelijkbaar.

4. Lokale Jobpunten: In elk van de 8 à 10 Brusselse districten (na de fusie van de 19 gemeenten tot één stad) een lokaal Jobpunt naar Deens model. Korte lijnen, nabijheid, maatwerk.

5. Resultaatgerichte financiering: KPI's aan uitstroom naar werk, tijd tot plaatsing, klanttevredenheid. Lokale Jobpunten die beter presteren krijgen meer middelen.

6. Systematische beschikbaarheidscontrole: Elke werkzoekende minimaal elk kwartaal geëvalueerd. Evaluatie geïntegreerd in begeleiding (niet gescheiden). Na 6 maanden werkloosheid verschijnen automatisch vacatures uit álle deelstaten, inclusief taalcursus als onderdeel van het traject.

7. Verplichte taaltrajecten: Elke werkzoekende die onvoldoende Frans én Nederlands spreekt, start binnen 30 dagen een taaltraject. Tweetaligheid als hefboom voor interregionale mobiliteit.

8. Digitaal-eerst + once-only: Eén digitaal platform vervangt MyActiris, Bruxelles Formation-portaal en VDAB Brussel-portaal. AI-matching op competenties.

Cross-referenties: Zie VDAB-audit (nationaal platform, bonus-malus), Forem-audit (Waals Jobcenter), RVA-audit (federale verzekering, Deense trap).

Naar welk niveau: Blijft Brusselse deelstaat, maar met een federale kaderwet voor arbeidsbemiddeling (federale werkloosheidsverzekering, EU-regels) en nationale minimumstandaarden voor KPI's.

Internationaal referentiemodel: Zwitsers RAV-model (federale werkloosheidsverzekering, kantonale bemiddeling met resultaatgerichte sturing) + Deense lokale uitvoering + VDAB-AI technologie + bonus-malussysteem (Deense trap).

Geschatte efficiëntiewinst:

• Fusie van drie instellingen naar één: besparing op overhead, management en IT-systemen. HART-raming: €20-30 miljoen per jaar, op kruissnelheid (vanaf jaar 3-4). Het gemeenschappelijke nationale vacatureplatform zit in de besparing van de VDAB-audit en telt hier niet opnieuw
• Betere matching door integratie: snellere uitstroom, minder langdurige werkloosheid
• Resultaatfinanciering: prikkels voor prestatieverbetering
• Versterkte beschikbaarheidscontrole: activerend effect op werkzoekenden

Implementatiepad:

• Jaar 1-2: Wettelijk kader voor fusie, governance-ontwerp, KPI-framework
• Jaar 2-3: IT-integratie en één platform, pilotprojecten lokale Jobpunten
• Jaar 3-4: Volledige operationele fusie, resultaatfinanciering in werking
• Vereist: deelstaatwet van Brussel (Bruxelles Formation gaat met de COCOF op in de deelstaat Brussel) + akkoord met de Vlaamse deelstaten over VDAB Brussel (art. 32 HART-grondwet); de Nederlandstalige dienstverlening is grondwettelijk gewaarborgd (art. 6)

Fase 4: Partijpunt (Website-klare tekst)

Deel A: Het partijpunt

Actiris. Fusie tot Brussels Jobcenter Fusie Actiris + Bruxelles Formation + VDAB Brussel tot één Brussels Jobcenter. Bemiddeling, opleiding én begeleiding onder één dak. Aangesloten op één nationaal vacatureplatform (VDAB-AI). Bonus-malussysteem: Brussel betaalt een stijgend deel van de uitkering, dus wie slecht activeert, betaalt mee de rekening. Lokale Jobpunten per district. Spiegelt VDAB-Jobcenter (Vlaanderen) en Forem-Jobcenter (Wallonië).

Deel B: De uitleg

Hoe het nu werkt

Brussel heeft een werkloosheidsgraad van 12,7% (2025). Bijna drie keer zo hoog als Vlaanderen (4,3%) en ruim anderhalve keer zo hoog als Wallonië (7,9%). In 2024 stonden gemiddeld 91.628 mensen ingeschreven als werkzoekende bij Actiris, het hoogste aantal in zeven jaar; eind 2025 waren het er 96.650. Ongeveer 60% van hen is laaggeschoold of heeft een buitenlands diploma zonder gelijkwaardigheid. Slechts ongeveer 6% had een goede mondelinge kennis van het Nederlands (2022).

Actiris is de Brusselse arbeidsbemiddelaar: het schrijft werkzoekenden in, koppelt hen aan vacatures en controleert (in theorie) of ze actief zoeken. De instelling telt ruim 1.400 voltijdse medewerkers en krijgt ongeveer €650 miljoen gewestelijke financiering per jaar (2026). Maar Actiris doet zelf geen beroepsopleidingen. Daarvoor moeten werkzoekenden naar Bruxelles Formation (Franstalig) of VDAB Brussel (Nederlandstalig). Over de uitkeringen beslist dan weer de federale RVA, en een vakbond of de Hulpkas betaalt ze uit. Eén werkzoekende kan zo met vier tot vijf verschillende instellingen te maken krijgen.

Wat er mis gaat

Het Rekenhof publiceerde in november 2023 een zeer kritisch verslag. De begeleiding start soms laattijdig, de kwaliteit verschilt van persoon tot persoon, ze wordt niet adequaat gecontroleerd, en niet alle werkzoekenden uit de prioritaire doelgroep konden worden begeleid.

De beschikbaarheidscontrole is zwak. In 2024 werd maar 35% van de uitkeringsgerechtigde werkzoekenden die in aanmerking kwamen, op actieve beschikbaarheid geëvalueerd. Zo'n veertig evaluatoren moeten ruim 50.000 uitkeringsgerechtigde werkzoekenden opvolgen. Van de evaluaties die wél plaatsvinden, was in 2023 64% "niet overtuigend": geen positief en geen negatief oordeel.

Het vorige beheerscontract (2017-2022) bevatte geen streefwaarden voor de strategische indicatoren. Er werden geen uitvoeringsverslagen opgesteld voor het parlement. De IT-infrastructuur is complex en deels verouderd. Kort samengevat: een instelling met ongeveer €650 miljoen per jaar die niet kan aantonen wat ze bereikt.

Ondertussen is de structurele mismatch enorm. De Brusselse economie (EU-instellingen, diensten, financiële sector) vraagt hooggeschoolde, meertalige profielen. De meeste werkzoekenden zijn laaggeschoold of hebben geen erkend diploma, en weinigen spreken goed Nederlands. Die kloof wordt niet gedicht.

Hoe het elders werkt

In Denemarken voeren de 98 gemeenten zelf het arbeidsmarktbeleid uit, met nationale kaders en monitoring door het agentschap STAR. Dicht bij de burger. De werkzaamheidsgraad bedraagt 79,8%.

In Zwitserland werken de Regionale Arbeitsvermittlungszentren (RAV, meer dan 100 vestigingen) met resultaatgerichte sturing: de resultaten van elk kanton worden jaarlijks vergeleken en gepubliceerd, en bij sterk ondermaatse resultaten lichten de federale diensten (SECO) het kanton door. De werkzaamheidsgraad bedraagt 82,4%.

In Duitsland combineren ongeveer 400 Jobcenter federale standaarden met lokale uitvoering. 104 gemeenten en Kreise (Optionskommunen) mogen het helemaal zelf doen. De werkzaamheidsgraad bedraagt 81,1%.

In Nederland voert het UWV (gemiddeld 19.894 fte in 2025) uitkeringen en arbeidsbemiddeling uit voor 18,1 miljoen inwoners, via één geïntegreerd digitaal platform (werk.nl). De werkzaamheidsgraad bedraagt 83,4%.

In Brussel is dat 63,9% (alle cijfers 2025, 20-64 jaar).

Wat al deze modellen gemeen hebben: integratie van bemiddeling en opleiding, sterke digitalisering, resultaatgerichte prikkels, en een duidelijke verantwoordingslijn.

Wat HART voorstelt

1. Eén Brussels Jobcenter. Actiris, Bruxelles Formation en VDAB Brussel fuseren tot één instelling, die bemiddelt, opleidt, activeert en sanctioneert; de werkloosheidsuitkering blijft bij de federale RVA. Eén werkzoekende, één dossier, één begeleider die zowel bemiddelt als naar opleidingen doorverwijst. Geen doorverwijscarrousel meer. Taalgaranties voor Nederlandstalige dienstverlening worden grondwettelijk verankerd.

2. Lokale Jobpunten. In elk van de 8 à 10 Brusselse districten (na de fusie van de 19 gemeenten tot één stad) komt een lokaal Jobpunt dat de dagelijkse begeleiding verzorgt. Dicht bij de mensen, met kennis van de lokale arbeidsmarkt en het lokale werkgeversweefsel.

3. Resultaatgerichte financiering en bonus-malus. Brussel betaalt een stijgend deel van de werkloosheidsuitkering van wie er woont, van 20% in de eerste vier weken tot 80% na een jaar, vooraf vergoed via de verevening: wie slecht activeert, ziet de eigen begroting oplopen. De financiering wordt deels gekoppeld aan harde resultaten: uitstroom naar duurzaam werk, tijd tot plaatsing, klanttevredenheid. Lokale Jobpunten die beter presteren krijgen meer middelen. Geen geld meer zonder bewijs dat het werkt.

4. Systematische activering. Elke werkzoekende wordt minimaal elk kwartaal geëvalueerd. Evaluatie is onderdeel van de begeleiding, niet een apart administratief proces. Wie actief zoekt, krijgt maximale ondersteuning. Wie niet meewerkt, wordt geconfronteerd met consequenties.

5. Verplichte taaltrajecten. Wie onvoldoende Frans én Nederlands spreekt, start binnen 30 dagen een taaltraject. Tweetaligheid is de sleutel tot de Brusselse, Vlaamse én Waalse arbeidsmarkt.

6. Digitaal-eerst. Eén platform vervangt de drie bestaande portalen, aangesloten op het nationale vacatureplatform. AI-matching op competenties. Once-only-principe: gegevens één keer doorgeven. Automatische vacature-uitwisseling met VDAB en Le Forem.

Wat het oplevert

De fusie van drie instellingen naar één bespaart naar schatting €20-30 miljoen per jaar aan dubbele overhead, management en IT-systemen. Maar de echte winst zit in de resultaten: als Brussel door betere begeleiding en activering de werkloosheidsgraad met slechts 2 procentpunt zou verlagen (van 12,7% naar 10,7%), betekent dat ongeveer 12.000 extra werkenden (op een beroepsbevolking van ongeveer 587.000, 2025). Goed voor honderden miljoenen aan extra belastinginkomsten en minder uitkeringskosten.

Een werkzoekende met een uitkering die aan het werk gaat, levert de overheid volgens VDAB ongeveer €1.800 per maand op (2024), ruim €21.000 per jaar. 12.000 extra werkenden = ongeveer €260 miljoen per jaar. Dat is de ware inzet van deze hervorming.

Fase 5: Bronnenlijst

• Herzien: 2026-09-27 (factcheck: cijfers, bronnen, tijdloze formulering)