FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: Audit

Datum: 2026-03-28 Lijn: FOD Werkgelegenheid & Sociaal Overleg Categorie: FOD's (Federale Overheidsdiensten) Status-voorstel: 🟠 Hervormd: Fundamenteel herschikt met overdracht activeringscoördinatie naar deelstaten

Fase 1: Diepteonderzoek

1A. Wat is het precies?

De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO) is een van de elf federale overheidsdiensten van België. De FOD werd opgericht bij koninklijk besluit van 3 februari 2002, in het kader van de Copernicushervorming, als opvolger van het vroegere Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid. In zijn vorm als FOD werkt hij sinds 1 januari 2003.

Juridische basis: De FOD werkt binnen de federale bevoegdheden inzake arbeidsrecht, collectieve arbeidsverhoudingen en welzijn op het werk, geregeld in diverse federale wetten (Arbeidswet 1971, Welzijnswet 1996, CAO-wet 1968, Sociaal Strafwetboek).

Bestuursniveau: Federaal.

Bevoegd minister: de federale minister van Werk.

Personeel (2025):

• 1.094 fysieke personeelsleden (PU)
• 1.002,8 voltijdse equivalenten (VTE)
• Dalende trend: van 1.312 PU in 2015 naar 1.094 in 2025 (17% minder op tien jaar)

Budget: De begroting 2026 trekt voor de eigen werking van de FOD (personeel, werking en investeringen) ongeveer €105 miljoen uit, waarvan ongeveer €84 miljoen personeel (vastleggingskredieten, eigen optelling van de begrotingsartikelen). De grootste posten zijn het Toezicht op de Sociale Wetten (ongeveer €30 miljoen) en het Toezicht op het Welzijn op het Werk (ongeveer €19 miljoen). De volledige begrotingssectie 23 bedraagt ongeveer €278 miljoen; het verschil zijn vooral dotaties en toelagen aan andere instellingen. De FOD is niet verantwoordelijk voor de grote uitkeringsbudgetten (die lopen via RSZ, RVA en RIZIV).

Organisatiestructuur:

Stafdiensten:

• Diensten van de Voorzitter
• AD Ondersteunende diensten (personeel, budget, ICT)

5 operationele algemene directies (AD):

1. AD Collectieve Arbeidsbetrekkingen secretariaat paritaire comités, neerlegging en registratie van cao's, sociale bemiddeling
2. AD Arbeidsrecht en juridische studiën (in de begroting nog AD Individuele Arbeidsbetrekkingen) arbeidsrecht, arbeidsovereenkomsten, loonbescherming
3. AD Humanisering van de Arbeid (HUA) welzijnsbeleid, psychosociale risico's, ergonomie
4. AD Toezicht op de Sociale Wetten (TSW) arbeidsinspectie sociale wetgeving (8 regionale directies)
5. AD Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW) inspectie veiligheid & gezondheid (8 regionale directies)

Plus coördinatie:

• SIOD (Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst): coördinatie sociale-fraudebestrijding, valt onder meerdere ministers

1B. Wat doet het in de praktijk?

Kerntaken:

1. Sociaal overleg faciliteren secretariaat van 164 paritaire comités en subcomités (1 januari 2026) waar werkgevers en vakbonden cao's onderhandelen. In de onderhandelingsperiode 2023-2024 werden samen 2.700 à 2.800 sectorale cao's afgesloten en neergelegd; in 97% van de comités waar een akkoord verwacht werd, kwam er een.
2. Arbeidsreglementering regelgeving rond arbeidsovereenkomsten, arbeidsduur, deeltijds werk, uitzendarbeid, loonbescherming.
3. Welzijn op het werk regelgeving en inspectie inzake veiligheid, gezondheid, psychosociale belasting, ergonomie.
4. Arbeidsinspectie twee inspectiediensten:
   • TSW: 23.333 onderzoeken in 2024, bij 424.271 werknemers; het contactcenter beantwoordde 47.405 informatievragen
   • TWW: inspectie van welzijnsreglementering op werkplekken
5. Sociale-fraudebestrijding via SIOD-coördinatie: de sociale inspectiediensten samen sloten in 2025 147.863 onderzoeken af, waarvan 8.298 over grensoverschrijdende fraude en sociale dumping.
6. Internationaal beleid vertegenwoordiging bij ILO, EU-Raad Werkgelegenheid, European Labour Authority.

Overlap met andere instellingen:

• RSZ int de sociale bijdragen, waar FOD WASO het kader van arbeidswetgeving bepaalt
• RVA voert werkloosheidsverzekering uit, maar het activeringsbeleid is regionaal (VDAB/Forem/Actiris)
• FOD Sociale Zekerheid beleidsvoorbereiding sociale zekerheid (overlap in welzijns- en arbeidsmarktbeleid)
• Regionale diensten (VDAB, Forem, Actiris, ADG) verantwoordelijk voor arbeidsbemiddeling en activering (met de Zesde Staatshervorming van 2014 kwamen daar het doelgroepenbeleid en de controle op de beschikbaarheid van werkzoekenden bij), maar de federale arbeidswetgeving blijft bij FOD WASO

Prestatie-indicatoren: De FOD publiceert jaarlijks inspectiecijfers. Er is geen systematische onafhankelijke evaluatie van de effectiviteit van het sociaal overlegsysteem als geheel.

1C. Internationale vergelijking

Nederland: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)

Het Nederlandse model is fundamenteel anders: één ministerie combineert arbeidsrecht, sociale zekerheid, arbeidsmarktbeleid én arbeidsinspectie onder één dak. De Nederlandse Arbeidsinspectie is een uitvoeringsorganisatie onder SZW die zowel arbeidsomstandigheden als eerlijk werk en arbeidsmarktfraude inspecteert: wat in België over meerdere diensten verspreid is (TSW, TWW, RSZ-Inspectie, RVA-inspectie, RIZIV-controle, RSVZ).

Nederland heeft geen paritaire comités in de Belgische zin. Cao's worden onderhandeld op bedrijfs- of sectorniveau en kunnen door de minister algemeen verbindend worden verklaard (AVV). Dit is eenvoudiger en sneller dan het Belgische systeem met 164 paritaire comités en subcomités.

Cruciaal: in Nederland is er geen opsplitsing van arbeidsmarktbeleid over regio's. Het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) opereert nationaal, samen met gemeenten die bijstandsgerechtigden begeleiden. Eén nationaal systeem, geen vier regionale diensten.

Duitsland: Bundesministerium für Arbeit und Soziales (BMAS)

Duitsland combineert, net als Nederland, arbeidsbeleid en sociale zekerheid in één federaal ministerie (BMAS). De Bundesagentur für Arbeit (BA) voert het arbeidsmarktbeleid nationaal uit met regionale kantoren, maar onder federale aansturing. Heel anders dan het Belgische model waar activering volledig regionaal is.

Duitsland kent wel concurrerende bevoegdheden (Art. 72 GG): deelstaten mogen wetgeven zolang en voor zover de Bond dat niet doet; bij conflict gaat de federale wet voor. Dit voorkomt de Belgische situatie waar bevoegdheden exclusief zijn en coördinatie moeizaam verloopt.

Denemarken: Beskæftigelsesministeriet + Flexicurity

Denemarken wordt internationaal geroemd om zijn flexicurity-model: een "gouden driehoek" van (1) flexibel ontslag, (2) genereuze werkloosheidsuitkeringen, en (3) intensief actief arbeidsmarktbeleid.

• Denemarken besteedt ongeveer 1,5% van het bbp aan actief arbeidsmarktbeleid (2024), meer dan elk ander OESO-land en ruim het dubbele van België (0,7%)
• Eén ministerie (Beskæftigelsesministeriet) coördineert alles
• De Styrelsen for Arbejdsmarked og Rekruttering (STAR) is het nationale uitvoeringsagentschap
• Gemeenten voeren het activeringsbeleid lokaal uit, maar binnen een strak nationaal kader met meetbare KPI's
• Verplichte deelname aan activering voor uitkeringsgerechtigden

Kernverschil met België: In Denemarken is er één nationaal kader met lokale uitvoering. In België is er een federaal kader (arbeidswet) met regionale uitvoering (activering) zonder sterke coördinatie. Het slechtste van twee werelden.

1D. Knelpunten en kritiek

1. Fragmentatie arbeidsmarktbeleid De OESO wees al op de ingewikkelde opsplitsing van arbeidsmarktbeleid in België. Arbeidsbemiddeling en beroepsopleiding lagen al bij de gewesten en gemeenschappen; met de Zesde Staatshervorming (2014) kwamen ook het doelgroepenbeleid en de controle op de beschikbaarheid van werkzoekenden naar de gewesten, terwijl arbeidswetgeving, sociale zekerheid en loonbeleid federaal blijven. Dit creëert een structurele kloof: wie het beleid maakt (FOD WASO, federaal) is niet dezelfde als wie het uitvoert (VDAB/Forem/Actiris/ADG, regionaal).

Een OESO-rapport uit 2011 (LEED Papers 2011/11), nog van vóór de Zesde Staatshervorming, stelt letterlijk: "five consecutive reforms have transferred competences from the then unitary Belgian level to regions and communities. This has been carried out in a relatively piecemeal way and as a result, the division of powers nowadays is rather complicated."

2. Verouderd paritair-comitésysteem België telt 98 paritaire comités en 66 subcomités (164 in totaal op 1 januari 2026), een historisch gegroeid systeem dat niet meer aansluit bij de moderne arbeidsmarkt. Het eenheidsstatuut (in werking sinds 1 januari 2014) trok onder meer de opzegtermijnen van arbeiders en bedienden gelijk en schafte de carensdag af, maar veel comités zijn nog altijd apart voor arbeiders of voor bedienden. Een grondige vereenvoudiging van dit landschap is er nooit gekomen.

3. Inspectiecapaciteit onder druk Met ongeveer 1.000 medewerkers (1.094 personen in 2025, tegenover 1.312 in 2015) moet de FOD toezicht houden op miljoenen arbeidsverhoudingen. In 2023 kwam er een uitzonderlijk budget om 55 sociale inspecteurs aan te werven (33 voor TSW, 22 voor TWW). De ILO hanteert als richtwaarde één arbeidsinspecteur per 10.000 werknemers in geïndustrialiseerde economieën; de complexiteit van de wetgeving zet de beschikbare capaciteit onder druk.

4. Vijf sociale inspectiediensten plus een welzijnsinspectie, onvoldoende geïntegreerd Sociale inspectie in België is verdeeld over vijf federale diensten: TSW (FOD WASO), de RSZ-Inspectie, de RVA-inspectie, de controlediensten van het RIZIV (DAC en DGEC) en de directie Eerlijke Concurrentie van het RSVZ. Daarnaast controleert TWW (FOD WASO) het welzijn op het werk, en er zijn de regionale inspectiediensten. De SIOD coördineert, maar is zelf geen inspectiedienst. Nederland heeft dit opgelost met één geïntegreerde Nederlandse Arbeidsinspectie.

5. Digitaal, maar versnipperd Er bestaan al digitale instrumenten: ondernemings-cao's kunnen sinds 2020 online worden neergelegd, sectorale cao's (sinds 1999) zijn online te raadplegen via de module "CAO zoeken", en de databank minimumlonen toont de loonschalen per paritair comité. Maar het zijn losse toepassingen. Er is geen portaal waar een werkgever of werknemer op basis van zijn functie in één keer ziet welk comité van toepassing is en welke cao's, loonschalen en arbeidsvoorwaarden gelden.

Fase 2: Toetsing aan de 9 Principes

Synthese: 0 ✅, 5 ⚠️, 4 ❌. De FOD scoort slecht op eenvoud, transparantie, concurrerende bevoegdheden en internationaal bewezen. De grootste winst zit in: (1) vereenvoudiging paritaire comités, (2) integratie inspectiediensten, en (3) herontwerp bevoegdheidsverdeling arbeidsmarkt.

Fase 3: HART-voorstel

3A. Classificatie

🟠 Hervormd De FOD blijft bestaan als federale kerndienst, maar wordt fundamenteel herschikt: geïntegreerde inspectie, vereenvoudigd sociaal overleg, en een nieuw coördinatiemechanisme met de deelstaten.

3B. Concreet voorstel

1. Eén Federale Sociale Inspectiedienst Voeg TSW (sociale wetten) en TWW (welzijn op het werk) samen met de RSZ-Inspectie, de RVA-inspectie, de controlediensten van het RIZIV en de directie Eerlijke Concurrentie van het RSVZ tot één Federale Sociale Inspectiedienst, naar het model van de Nederlandse Arbeidsinspectie. De SIOD wordt de operationele leiding. Eén inspecteur controleert bij een bedrijfsbezoek alle domeinen, in plaats van verschillende diensten die apart langskomen. Eén directie, één IT-systeem, gedeelde databanken.

2. Van 164 naar maximaal 50 paritaire comités Breng de 164 paritaire comités en subcomités terug naar maximaal 50 sectorale comités, georganiseerd rond de economische realiteit in plaats van historische scheidslijnen. Voeg de comités voor arbeiders en bedienden per sector samen, met harmonisatie naar boven. Zet in op een digitaal CAO-register waar elke werknemer en werkgever in drie klikken zijn toepasselijke voorwaarden kan vinden.

3. Concurrerende bevoegdheden arbeidsmarkt Naar Duits model (Art. 72 GG): maak arbeidsmarktregulering een gedeelde (concurrerende) bevoegdheid met federale voorrang (art. 28 HART-grondwet). De federale overheid legt het kader: het arbeidsrecht en de loonvorming (minimumloon, ontslagrecht) en het kader van de werkloosheidsuitkeringen, naast de sociale zekerheid. De deelstaten activeren, bemiddelen, leiden op en sanctioneren, vullen het federale kader aan en voeren het uit, en kiezen daarin hun eigen aanpak. Dit stimuleert innovatie en laat deelstaten inspelen op hun specifieke arbeidsmarkt.

4. Coördinatieplatform Arbeidsmarkt Richt een permanent Interregionaal Arbeidsmarktplatform op (vergelijkbaar met het Deense STAR-model), waar FOD WASO, VDAB, Forem, Actiris en ADG samen KPI's vaststellen, data delen, beleid evalueren en één gedeeld vacatureplatform voor heel België uitbaten. De uitkering blijft federaal, maar elke deelstaat betaalt een stijgend deel ervan voor wie bij hem woont, vooraf vergoed via de verevening (art. 28 §2 HART-grondwet). Niet vrijblijvend: meetbare doelstellingen met publieke rapportage.

5. Digitaal-eerst

• Online CAO-portaal met zoekfunctie op sector, functie en regio
• Digitale neerlegging en publicatie van alle cao's, ook de sectorale (real-time)
• Geïntegreerd inspectieportaal voor bedrijven (één loket)
• Once-only: bedrijfsgegevens maar één keer aanleveren

Geschatte besparingen:

• Fusie inspectiediensten: €10-15 miljoen/jaar (minder overhead, gedeelde ICT). Ter vergelijking: TSW en TWW alleen kosten samen al ongeveer €49 miljoen per jaar (begroting 2026); de nieuwe dienst omvat ook de inspecties van RSZ, RVA, RIZIV en RSVZ. Deze audit telt de fusiewinst van de inspectiediensten; de audit FOD Sociale Zekerheid telt ze niet opnieuw.
• Minder paritaire comités: €1-3 miljoen/jaar (minder secretariaatskosten, snellere procedures). Meer kan niet: de hele AD Collectieve Arbeidsbetrekkingen kost ongeveer €8 miljoen per jaar, en ook 50 comités hebben een secretariaat nodig.
• Totale operationele besparing: €11-18 miljoen/jaar
• Betere fraudedetectie door geïntegreerde inspectie kan daarnaast extra ontvangsten opleveren. Die zijn niet becijferd en tellen niet mee in het totaal, omdat het om ontvangsten gaat en niet om een besparing.

Implementatiepad:

• Jaar 1-2: Digitaal CAO-register + fusie inspectiediensten voorbereiden
• Jaar 2-3: Federaal kader voor de concurrerende bevoegdheid arbeidsmarkt (art. 28 HART-grondwet) + hervorming paritaire comités
• Jaar 3-5: Volledige implementatie geïntegreerde inspectie + coördinatieplatform operationeel

Vereiste wetswijzigingen: Geen bijzondere wet: de concurrerende bevoegdheid arbeidsmarkt staat in de HART-grondwet (art. 28), en een federale wet die de bevoegdheden of de financiën van de deelstaten raakt, vraagt de instemming van de Raad van de Deelstaten (art. 35); gewone wet voor fusie inspectiediensten en hervorming paritaire comités.

Fase 4: Partijpunt (Website-klare tekst)

Deel A: Het partijpunt

FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. Hervormd België heeft vijf aparte sociale inspectiediensten plus een aparte welzijnsinspectie, 164 paritaire comités en subcomités, en een arbeidsmarktbeleid dat versnipperd is over federaal en regionaal niveau. We maken er één slagkrachtige organisatie van met geïntegreerde inspectie, veel minder comités, en een digitaal systeem waar elke werknemer en werkgever in drie klikken weet waar hij aan toe is.

Deel B: De uitleg

Hoe het werkt

De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg telt ongeveer 1.000 medewerkers (1.094 personen in 2025) en is verantwoordelijk voor het Belgische arbeidsrecht, het sociaal overleg, en de inspectie op sociale wetten en welzijn op het werk. De eigen werking kost ongeveer €105 miljoen per jaar (begroting 2026). De FOD faciliteert het overleg in 164 paritaire comités en subcomités (2026), waar in de onderhandelingsperiode 2023-2024 samen 2.700 à 2.800 sectorale cao's werden afgesloten. Twee inspectiediensten horen bij de FOD: het Toezicht op de Sociale Wetten (TSW), dat in 2024 23.333 onderzoeken uitvoerde, en het Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW).

Maar de FOD is slechts één stuk van een complexe puzzel. De sociale inspectie is verdeeld over vijf federale diensten (TSW, RSZ-Inspectie, RVA-inspectie, RIZIV-controle en de directie Eerlijke Concurrentie van het RSVZ), met TWW daarnaast voor het welzijn op het werk, plus regionale diensten. Het arbeidsmarktbeleid zelf is opgesplitst: arbeidswetgeving en sociale zekerheid zijn federaal, maar arbeidsbemiddeling en activering zijn regionaal (VDAB, Forem, Actiris, ADG), sinds de Zesde Staatshervorming (2014) ook de controle op de beschikbaarheid van werkzoekenden.

Wat er mis gaat

Het fundamentele probleem is fragmentatie. Op drie niveaus tegelijk.

Inspectie: Verschillende federale inspectiediensten, elk met hun eigen structuur, ICT-systemen en managementlaag, controleren elk een ander aspect van dezelfde werkplek. Een bedrijf kan bezoek krijgen van verschillende inspecteurs die niet zien wat de ander al gecontroleerd heeft. De SIOD coördineert, maar is zelf geen inspectiedienst. In Nederland valt dat allemaal onder één Nederlandse Arbeidsinspectie.

Sociaal overleg: In Nederland en Duitsland worden sectorale cao's afgesloten zonder zo'n netwerk van permanente paritaire organen; België telt er 164. Veel comités bestrijken piepkleine sectoren of zijn historische relikwieën uit het tijdperk van de scheiding arbeider/bediende. Het eenheidsstatuut trok sinds 2014 de opzegtermijnen gelijk, maar in de comitéstructuur leeft die scheiding voort. Voor werkgevers (vooral kmo's) is het een doolhof: welk comité van toepassing is, welke cao's gelden, welke loonschalen. Er bestaan online hulpmiddelen, maar verspreid over losse toepassingen. Het kost tijd en geld om daar wijs uit te worden.

Bevoegdheidsverdeling: Een OESO-rapport noemde de Belgische bevoegdheidsverdeling al in 2011 "rather complicated". Wie het arbeidsrecht maakt (federaal) is niet wie de activering uitvoert (regionaal). Er is geen structureel coördinatiemechanisme. Het resultaat: vier regionale arbeidsbemiddelingsdiensten die elk hun eigen aanpak hebben, zonder gedeelde KPI's, zonder benchmarking, zonder druk om van elkaar te leren.

Hoe het elders werkt

Nederland: Eén Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) combineert arbeidsrecht, sociale zekerheid en arbeidsmarktbeleid. De Nederlandse Arbeidsinspectie is één geïntegreerde dienst die eerlijk werk, arbeidsomstandigheden en de aanpak van arbeidsmarktfraude combineert. Cao's worden op sector- of bedrijfsniveau afgesloten en door de minister algemeen verbindend verklaard. Zonder 164 paritaire comités.

Denemarken: Het flexicurity-model combineert flexibel ontslag met genereuze uitkeringen en intensieve activering. Eén ministerie coördineert het geheel. Gemeenten voeren het activeringsbeleid uit, maar binnen een strak nationaal kader met meetbare doelstellingen. Denemarken besteedt ongeveer 1,5% van het bbp aan actief arbeidsmarktbeleid (2024), meer dan elk ander OESO-land, en heeft een werkzaamheidsgraad van 79,8% (20-64 jaar, 2025), tegenover 72,8% in België.

Duitsland: Het BMAS (Bundesministerium für Arbeit und Soziales) combineert arbeids- en sociaal beleid in één federaal ministerie. De Bundesagentur für Arbeit voert nationaal uit met regionale kantoren. Cruciaal: Duitsland kent concurrerende bevoegdheden. Deelstaten mogen wetgeven zolang en voor zover de Bond dat niet doet; bij conflict gaat de federale wet voor.

Wat HART voorstelt

1. Eén Federale Sociale Inspectiedienst. Voeg TSW en TWW samen met de RSZ-Inspectie, de RVA-inspectie, de controlediensten van het RIZIV en de directie Eerlijke Concurrentie van het RSVZ tot één slagkrachtige organisatie, met de SIOD als operationele leiding. Eén inspecteur per bedrijfsbezoek die alles controleert. Eén ICT-systeem. Eén managementlaag. Naar het model van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

2. Van 164 naar maximaal 50 paritaire comités. Maximaal 50 sectorale comités, georganiseerd rond de economische realiteit. Comités voor arbeiders en bedienden in dezelfde sector worden samengevoegd, met harmonisatie naar boven. Elk comité krijgt een minimale omvang (bv. >10.000 werknemers) om professioneel te kunnen functioneren.

3. Digitaal CAO-register. Eén online portaal dat de losse toepassingen vervangt, waar elke werknemer en werkgever in drie klikken kan zien: welk comité van toepassing is, welke cao's gelden, welke loonschalen gelden, en welke rechten en plichten er zijn. Real-time, altijd actueel.

4. Concurrerende bevoegdheden. Naar Duits model, met federale voorrang (art. 28 HART-grondwet): het arbeidsrecht, de loonvorming en het kader van de werkloosheidsuitkeringen blijven federaal en vormen de bodem (minimumloon, ontslagrecht, sociale zekerheid), maar deelstaten mogen innoveren in hoe ze activeren, bemiddelen, opleiden en sanctioneren. Wil een deelstaat experimenteren met een eigen aanpak om werkzoekenden aan het werk te helpen? Dat moet kunnen. Zolang de federale bodem gerespecteerd wordt.

5. Interregionaal Arbeidsmarktplatform. Een permanent coördinatieorgaan waar federaal en regionaal samen KPI's vaststellen, data delen, resultaten benchmarken en één gedeeld vacatureplatform voor heel België uitbaten. Publieke rapportage. Niet vrijblijvend. Naar het Deense STAR-model.

Wat het oplevert

• Eenvoud: Van zes federale inspectiediensten naar één. Van 164 comités naar hoogstens 50. Begrijpelijk voor burger en bedrijf.
• Besparing: Geschat €11-18 miljoen/jaar aan overhead. Betere fraudedetectie kan daarnaast extra ontvangsten opleveren, maar die zijn niet becijferd en worden niet in het totaal meegerekend.
• Betere service: Eén bedrijfsbezoek in plaats van meerdere. Eén digitaal portaal voor alle arbeidsvoorwaarden.
• Innovatie: Concurrerende bevoegdheden geven deelstaten de ruimte om te experimenteren en van elkaar te leren.
• Hogere werkzaamheidsgraad: Betere coördinatie tussen arbeidswetgeving en activering kan bijdragen aan een Belgische werkzaamheidsgraad van 80% (72,8% in 2025).

Fase 5: Bronnenlijst

Samenvatting

De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg is een functionerende maar sterk gefragmenteerde organisatie die opereert in een van de meest complexe arbeidsmarktstructuren van Europa. De combinatie van versnipperde inspectiediensten, 164 paritaire comités en subcomités, en een federaal-regionale opsplitsing van arbeidsmarktbeleid maakt het systeem ondoorzichtig, duur en traag.

HART stelt een grondige hervorming voor: één Federale Sociale Inspectiedienst (Nederlands model), van 164 naar maximaal 50 paritaire comités, een digitaal CAO-register, concurrerende bevoegdheden met federale voorrang (Duits model), en een interregionaal coördinatieplatform (Deens model). Het doel: een arbeidsmarktbeleid dat even transparant, efficiënt en resultaatgericht is als dat van onze buurlanden.

• Geschatte besparing: €11-18 miljoen per jaar (HART-raming, federaal): €10-15 miljoen door de fusie van de inspectiediensten en €1-3 miljoen door minder paritaire comités; voorheen €15-25 miljoen per jaar
• Herzien: 2026-09-27 (factcheck: cijfers, bronnen, tijdloze formulering)