GGC/COCOM (Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie): incl. Iriscare

Audit uitgevoerd: 2026-03-31 Status: 🔴 Afgeschaft als apart bestuursniveau: integratie in de deelstaat Brussel Categorie: Brussels Gewest. Structuur

Fase 1: Diepteonderzoek

1A. Wat is het precies?

De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC, of in het Frans: Commission communautaire commune, COCOM) is een bestuursniveau dat de persoonsgebonden aangelegenheden regelt die gemeenschappelijk zijn aan de twee taalgemeenschappen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De GGC is opgericht bij de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen.

Juridische basis: Bijzondere wet van 12 januari 1989, gewijzigd door de Zesde Staatshervorming (2014).

Bestuursniveau: Bicommunautair. Geen gewest, geen gemeenschap, maar een uniek institutioneel construct dat enkel in Brussel bestaat.

Organen:

• Verenigde Vergadering (wetgevend): dezelfde 89 parlementsleden als het Brussels Parlement, maar dan optredend als GGC-wetgever. Ze stemmen ordonnanties die kracht van wet hebben.
• Verenigd College (uitvoerend): de vier ministers van de Brusselse regering (2 Franstaligen, 2 Nederlandstaligen) met beslissende stem, voorgezeten door de minister-president met raadgevende stem. Een Brussels lid van de Vlaamse regering en een Brussels lid van de regering van de Franse Gemeenschap zetelen er met raadgevende stem. Gezondheid en Bijstand aan Personen worden telkens door een Nederlandstalige en een Franstalige minister samen beheerd.

Uitvoerende instellingen (sinds de 6de Staatshervorming):

• Vivalis: de administratie van de GGC (een honderdtal medewerkers), belast met beleidsvoorbereiding, erkenning en toezicht op instellingen.
• Iriscare: de bicommunautaire dienst voor Gezondheid, Bijstand aan Personen en Gezinsbijslag. Opgericht bij ordonnantie van 23 maart 2017, operationeel sinds 1 januari 2019, en sinds 1 januari 2020 ook bevoegd voor de Brusselse kinderbijslag. Iriscare is een autonome bestuursinstelling (ABI) van tweede categorie met paritair beheer.

Budget (initiële begroting 2026 van de diensten van het Verenigd College, bron: Rekenhof, mei 2026):

• Ontvangsten: €1,979 miljard, waarvan €1,649 miljard federale dotatie via de Bijzondere Financieringswet (83%) en €276 miljoen gewestelijke dotaties (14%)
• Uitgaven: €2,040 miljard (vereffeningen), waarvan €1,628 miljard dotaties aan Iriscare voor de overgedragen bevoegdheden
• Brutobegrotingssaldo: −€61,6 miljoen; ESR-vorderingensaldo van de bicommunautaire entiteit −€35,0 miljoen, met evenwicht als doel in 2029
• Begroot tegenover gerealiseerd: de begroting 2023 toonde een brutosaldo van −€176,6 miljoen en een meerjarentraject met tekorten van €135-157 miljoen per jaar tot 2026. Met een verwachte onderbenutting van kredieten en neutraliseringen rekende het Verenigd College dat om tot een ESR-evenwicht. Het INR stelde achteraf een vorderingensaldo vast van −€22,6 miljoen (2022), +€22,1 miljoen (2023), +€7,2 miljoen (2024) en +€11,0 miljoen (2025, voorlopig). De brutosaldi in de begroting zeggen dus weinig over het werkelijke resultaat.

Iriscare specifiek:

• Begroting 2026: €1,826 miljard, voor 94,5% gefinancierd met dotaties van de GGC
• Financierde in 2024 379 Brusselse instellingen voor een totaal van €540,9 miljoen
• Verdeling (2024): Gezondheid €438,7 mln (81%), Bijstand aan personen €52,2 mln, Non-profitsector €34,8 mln, Kinderbijslagfondsen €15,2 mln
• Betaalt de Brusselse kinderbijslag voor ruim 300.000 kinderen (304.966 kinderen, €1,059 miljard in 2025), via Famiris en 4 private fondsen
• Kinderbijslag onder druk: de federale dotatie volgt het aantal 0-18-jarigen, terwijl de kinderbijslag voor studenten doorloopt tot 25 jaar. Eind 2024 moest €10 miljoen worden bijgelegd en in 2025 verwachtte Iriscare bij ongewijzigd beleid een tekort dat oploopt tot €40 miljoen in 2026

Personeel:

• Vivalis: een honderdtal medewerkers
• Iriscare: het aantal personeelsleden wordt niet gepubliceerd; de werkingsdotatie bedraagt €60,8 miljoen (begroting 2026)

1B. Wat doet het in de praktijk?

Kerntaken GGC/COCOM:

• Wetgeving (ordonnanties) voor bicommunautaire gezondheidszorg en bijstand aan personen in Brussel
• Erkenning, financiering en toezicht op honderden bicommunautaire instellingen (Iriscare financierde er 379 in 2024): openbare ziekenhuizen (zoals Brugmann en Sint-Pieter), OCMW's (19), psychiatrische verzorgingstehuizen, rusthuizen (11.600 gefinancierde bedden in 2026), diensten voor geestelijke gezondheidszorg, daklozenopvang (New Samusocial, Bruss'help)
• Kinderbijslagbeleid, sinds 1 januari 2020 uitgevoerd door Iriscare (overgeheveld bij de 6de Staatshervorming)
• Preventief gezondheidsbeleid voor bicommunautaire doelgroep
• Jeugdhulp en integratieparcours

Overlap met andere instellingen. Het kernprobleem: In Brussel zijn er minstens vijf bestuursniveaus actief op het vlak van gezondheid en welzijn:

1. Federaal: RIZIV (ziekenhuisfinanciering, nomenclatuur), FOD Volksgezondheid
2. GGC/COCOM: bicommunautaire instellingen en personen
3. COCOF (Franse Gemeenschapscommissie): bevoegdheden overgedragen door de Franse Gemeenschap (curatieve gezondheidszorg, bijstand aan personen voor Franstalige kant)
4. VGC (Vlaamse Gemeenschapscommissie): Vlaamse Gemeenschap oefent zelf haar bevoegdheden uit in Brussel via VGC (geen eigen normatieve bevoegdheid)
5. 19 Brusselse gemeenten: elk met eigen OCMW, eigen sociaal beleid

Dit betekent: voor één Brusselse patiënt of hulpbehoevende burger kunnen tot 5 overheden mee beslissen over zorg, preventie, thuishulp, of welzijn. De burger weet niet bij wie hij moet zijn. De instelling weet niet van wie ze subsidie krijgt.

Concreet voorbeeld: Een Brusselse rusthuisbewoner valt onder GGC/Iriscare voor erkenning en financiering van het rusthuis, onder het RIZIV voor medische zorg, onder de gemeente/OCMW voor aanvullende steun, en mogelijk onder COCOF of VGC voor bepaalde welzijnsdiensten, afhankelijk van de taal van de instelling.

Prestatie-indicatoren: De GGC publiceert een Welzijnsbarometer (via het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn), maar er zijn geen systematische KPI's voor de eigen werking. De beheersovereenkomst met Iriscare bevat engagementen, maar zonder geconsolideerde rekeningen kan het Rekenhof de uitvoering niet extern controleren.

Rekenhof-bevindingen (verslagen over de begrotingen 2023 en 2026):

• Geen begrotingsfiches ter verantwoording bijgevoegd voor Iriscare, VZW Bruss'help en VZW New Samusocial (vastgesteld in 2022 en opnieuw in 2026)
• Geconsolideerde algemene rekeningen voor 2019 tot en met 2024 niet aan het Rekenhof overgemaakt (toestand mei 2026); de rekeningen van New Samusocial en Bruss'help werden door het Verenigd College nooit goedgekeurd
• 9 entiteiten uit de consolidatieperimeter (4 private kinderbijslagfondsen en 5 regionale maatschappijen van onderlinge bijstand) niet opgenomen in de begroting; hun impact op het ESR-vorderingensaldo wordt niet vermeld (2022). In 2026 bevat de toelichting nog altijd geen informatie over de instellingen buiten de begroting
• Voorwaardelijke verplichtingen (overheidsgaranties aan ziekenhuizen en rusthuizen) niet gerapporteerd in begrotingsdocumenten (2022)
• Neutralisering van €53,1 miljoen crisisuitgaven, vooruitlopend op gewestelijke dotaties die nog niet in de begroting stonden (2022)
• In de begroting 2026 staat bij Iriscare €48,1 miljoen aan ontvangsten zonder reële grondslag: de begroting is op papier in evenwicht, in werkelijkheid niet

1C. Internationale vergelijking

Nederland. GGD-model (25 regio's): De Nederlandse Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD's) zijn decentralisaties van gemeentelijk gezondheidsbeleid. 25 GGD-regio's bundelen de 342 gemeenten (2026). De nationale overheid stelt kaders (via het RIVM), de gemeenten voeren uit. Eén bestuurslaag, geen taalsplitsing, geen overlap. Budget en verantwoordelijkheid liggen op hetzelfde niveau.

Denemarken. 98 kommuner + regioner: Sinds de grote gemeentereform van 2007 zijn de 98 Deense gemeenten verantwoordelijk voor ouderenzorg, thuisverpleging, preventie, revalidatie, schoolgezondheidszorg, en sociale dienstverlening. De regio's beheren de ziekenhuizen: vijf sinds 2007, vier vanaf de gezondheidshervorming van 1 januari 2027 (Region Hovedstaden en Region Sjælland worden Region Østdanmark). Eén gemeente = één loket voor alle welzijns- en primaire gezondheidszorg. Geen overlap, duidelijke verantwoordelijkheid, sterke digitale dienstverlening.

Zwitserland. Kantonnaal model: De 26 Zwitserse kantons zijn elk verantwoordelijk voor hun eigen gezondheidsbeleid. Ondanks de meertaligheid (4 talen) is er geen bicommunautaire constructie: het territoriumprincipe geldt. Elk kanton heeft zijn eigen gezondheidsdienst, elk kanton betaalt zelf. De federale overheid stelt de ziekteverzekering op en reguleert, maar de uitvoering is kantonnaal. Resultaat: Zwitserland staat op 1 in de World Index of Healthcare Innovation van de denktank FREOPP (editie 2024).

Duitsland. Gesundheitsamt per Kreis/Stadt: Elke Kreis (district) of kreisfreie Stadt heeft een Gesundheitsamt dat vergelijkbaar is met de Nederlandse GGD. Deelstaten (Länder) maken de wetgeving, districten voeren uit. Geen overlapping, duidelijke hiërarchie. Het systeem van concurrerende bevoegdheden (Konkurrierende Gesetzgebung) voorkomt conflicten.

Kernverschil met België/Brussel: In alle referentielanden geldt het territoriumprincipe: wie op een bepaald grondgebied woont, valt onder dat bestuursniveau. In Brussel geldt het personaliteitsprincipe: je valt onder een gemeenschap op basis van je taal, niet je woonplaats. Dit leidt tot dubbele structuren (VGC/COCOF naast GGC) en maakt eenvoudige, transparante dienstverlening onmogelijk.

1D. Knelpunten en kritiek

1. Institutionele spaghetti: De GGC is het product van een compromis om in Brussel geen keuze te moeten maken tussen de twee gemeenschappen. Het resultaat is een extra bestuurslaag bovenop een al complex landschap. Een publicatie in het International Journal of Health Policy and Management (2023) beschrijft de Belgische gezondheidszorg als een "multi-level fragmented governance system" met negen ministers bevoegd voor gezondheid.

2. Democratisch tekort: De Verenigde Vergadering van de GGC bestaat uit dezelfde 89 parlementsleden als het Brussels Parlement. Ze zetelen dus in twee hoedanigheden. Er is geen afzonderlijk mandaat en geen afzonderlijke verkiezing; het debat over GGC-materies gebeurt in drie vaste commissies van telkens 15 van dezelfde parlementsleden, naast hun werk voor het gewest. De facto beslist het Verenigd College (de Brusselse ministers) zonder serieuze parlementaire controle.

3. Budgettaire ondoorzichtigheid: Het Rekenhof stelt al jaren vast dat de GGC haar begrotingsverplichtingen niet naleeft: geen consolidatie van alle entiteiten, geen rapportering van voorwaardelijke verplichtingen, en geconsolideerde rekeningen voor 2019 tot en met 2024 die in mei 2026 nog altijd niet waren overgemaakt.

4. Begrotingen los van de werkelijkheid: De begrotingen tonen jaar na jaar grote tekorten op papier (brutosaldo −€176,6 miljoen in 2023, −€61,6 miljoen in 2026), die het Verenigd College met verwachte onderbenuttingen en correcties wegrekent; achteraf stelt het INR telkens een ander resultaat vast (−€22,6 miljoen in 2022, +€22,1 miljoen in 2023). Zonder geconsolideerde rekeningen is niet na te gaan hoe de middelen echt besteed worden. Daarbovenop staat de kinderbijslag onder druk: Iriscare verwachtte een tekort dat oploopt tot €40 miljoen in 2026.

5. Cocomisering als lapmiddel: Na een beslissing van de Brusselse regering van 23 juni 2022 werden in 2023 en 2024 bepaalde steunmaatregelen en subsidies van de VGC en de COCOF overgeheveld naar de GGC en het gewest ("cocomisering"). Dit zou coherentie moeten bevorderen, maar voegt in de praktijk complexiteit toe zonder de onderliggende structuur te vereenvoudigen.

6. Geen echte tweetalige dienstverlening: Ondanks het bicommunautaire karakter werken veel instellingen in de praktijk vooral in het Frans. Nederlandstaligen in Brussel ervaren structurele problemen met toegang tot tweetalige dienstverlening. Iriscare financiert daarom Nederlandse taalcursussen voor het personeel van erkende zorginstellingen, maar dat blijft een lapmiddel.

Fase 2: Toetsing aan de 9 Principes

Synthese: 7 van de 9 principes scoren ❌, 2 scoren ⚠️. De GGC/COCOM is een van de zwaarst falende structuren in de hele staatshervorming-audit. De grootste winst is te boeken op Eenvoud (afschaffen van de bicommunautaire tussenlaag), Transparantie (duidelijke verantwoordelijkheid bij één bestuursniveau), en Verantwoordelijkheid = Financiering (wie beslist moet ook betalen).

Fase 3: HART-voorstel

3A. Classificatie

🔴 Afgeschaft als apart bestuursniveau: de GGC/COCOM als afzonderlijk bestuursniveau wordt afgeschaft. De bevoegdheden worden geïntegreerd in de deelstaat Brussel, een van de twaalf deelstaten van het HART-model (art. 2 HART-grondwet), behalve de ziekenhuizen, die naar het federale niveau gaan (art. 27). De kinderbijslag regelt Brussel zelf, boven een federaal minimumbedrag (art. 31).

3B. Concreet voorstel

Wat verandert er:

1. De GGC/COCOM, COCOF en VGC worden afgeschaft als afzonderlijke bestuursniveaus. Brussel wordt een volwaardige deelstaat die zelf bevoegd is voor alle persoonsgebonden aangelegenheden op haar grondgebied, naar het territoriumprincipe. Voor gezondheid geldt de HART-verdeling over maximaal twee niveaus: ziekenhuizen, curatieve zorg en ziekteverzekering federaal; preventie, eerstelijnszorg, ouderenzorg en welzijn bij de deelstaat.
2. Iriscare wordt geïntegreerd in de Brusselse deelstaatadministratie als directie-generaal Gezondheid en Welzijn. De operationele expertise en het personeel blijven behouden, maar de institutionele bovenlaag (Verenigd College, Verenigde Vergadering als GGC) verdwijnt.
3. Vivalis wordt samengevoegd met de Brusselse deelstaatadministratie.
4. Het Brussels Parlement beslist voortaan rechtstreeks over de Brusselse gezondheids- en welzijnsbevoegdheden. Geen dubbele pet meer.
5. Kinderbijslag regelt Brussel zelf, want een Brussels gezin hoort niet bij een taalgroep (art. 31 HART-grondwet). De federatie legt een minimumbedrag per kind vast, met automatische toekenning bij de geboorte; de Brusselse deelstaat bepaalt de bedragen en toeslagen daarboven, en Iriscare blijft de uitvoerder binnen de deelstaatadministratie. De mismatch met een dotatie die het aantal 0-18-jarigen volgt, verdwijnt: wie beslist, betaalt (art. 30). Brussel financiert de kinderbijslag uit eigen belastingen, en de verevening trekt elke deelstaat op tot minstens 85% van de gemiddelde fiscale capaciteit en vergoedt de sociaal-demografische lasten met een publieke formule (art. 53 en 55).
6. Taalgaranties worden grondwettelijk verankerd: tweetalige dienstverlening wordt een afdwingbaar recht voor alle Brusselaars, bewaakt door een onafhankelijke Taalcommissaris met sanctiemacht (zie apart HART-voorstel "Grondwettelijke taalgaranties").

Naar welk niveau: De deelstaat Brussel (met concurrerende bevoegdheden naar Duits model ten opzichte van het federale niveau).

Internationaal model: Combinatie van het Deense kommunemodel (één loket voor welzijn en primaire zorg), het Nederlandse GGD-model (regionale gezondheidsdiensten onder gemeentelijke verantwoordelijkheid) en het Zwitserse territoriumprincipe (meertaligheid zonder bicommunautaire structuren).

Geschatte efficiëntiewinst:

• Afschaffing van 3 institutionele lagen (GGC/VGC/COCOF) → besparing op overlappende administraties en ondersteunende diensten (HR, financiën, ICT, juridische dienst, huisvesting): geschat €15-25 miljoen per jaar netto voor de drie commissies samen (HART-raming, op kruissnelheid na de overgangsperiode). Het is hetzelfde bedrag als in de audits VGC en COCOF en telt maar één keer. Politieke mandaten leveren hier niets op, want de GGC gebruikt dezelfde parlementsleden en ministers; de kabinetten zitten in de HART-berekening voor alle kabinetten samen.
• Eén beleidsmatig kader in plaats van drie: minder bevoegdheidsconflicten, snellere besluitvorming, coherenter beleid
• Betere budgetcontrole door integratie in de Brusselse deelstaatbegroting: één geconsolideerde rekening in plaats van begrotingen die op papier tekorten tonen en rekeningen die al jaren niet bij het Rekenhof toekomen
• Eén loket voor de burger: minder administratieve lasten, betere toegankelijkheid

Implementatiepad:

• Grondslag: art. 2 en 6 HART-grondwet (Brussel als één deelstaat), art. 27 en 28 (ziekenhuizen federaal; welzijn, preventie en de organisatie van de eerstelijnszorg concurrerend) en art. 31 (Brussel regelt de kinderbijslag zelf)
• Onderdeel van de bredere HART-staatshervorming: overgang van gewesten + gemeenschappen naar 12 deelstaten en 2 concordaten
• Overgangsperiode van 2-3 jaar voor integratie van personeel, regelgeving en financiering
• Kinderbijslag: de Brusselse uitbetaling (Famiris en de private fondsen) blijft bij de deelstaat Brussel, boven het federale minimumbedrag (art. 31)

Fase 4: Partijpunt (website-klare tekst)

Deel A: Het partijpunt

GGC/COCOM + Iriscare. Afgeschaft als apart bestuursniveau De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie wordt afgeschaft als apart bestuursniveau. Brussel wordt één volwaardige deelstaat die zelf beslist over gezondheid en welzijn, zonder bicommunautaire tussenlaag. Ook de kinderbijslag regelt Brussel zelf, boven een federaal minimumbedrag per kind.

Deel B: De uitleg

Hoe het nu werkt

De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC of COCOM) is een bestuursniveau dat enkel in Brussel bestaat. Het regelt de gezondheidszorg en bijstand aan personen voor alle Brusselaars, ongeacht hun taal. Sinds 2020 beheert de uitvoeringsinstelling Iriscare ook de Brusselse kinderbijslag: €1,06 miljard voor ruim 300.000 kinderen in 2025. De uitgaven bedragen ruim €2 miljard per jaar; ongeveer 97% van de ontvangsten zijn dotaties van de federale overheid (83%) en het Brussels Gewest (14%) (begroting 2026). Twee administraties voeren het beleid uit: Vivalis (een honderdtal ambtenaren) voor beleidsvoorbereiding en Iriscare, die in 2024 379 instellingen financierde (ziekenhuizen, rusthuizen, diensten voor geestelijke gezondheidszorg, bijstand aan personen).

Het "parlement" van de GGC (de Verenigde Vergadering) bestaat uit exact dezelfde 89 volksvertegenwoordigers als het Brussels Parlement. Ze dragen twee petten: als Brussels parlementslid én als GGC-wetgever. Er is geen aparte verkiezing: het debat over deze materies gebeurt in commissies van dezelfde parlementsleden, naast hun werk voor het gewest.

Wat er mis gaat

In Brussel zijn vijf bestuursniveaus tegelijk bevoegd voor gezondheid en welzijn: de federale overheid, de GGC, de COCOF (Franse Gemeenschapscommissie), de VGC (Vlaamse Gemeenschapscommissie), en de 19 gemeenten met hun OCMW's. Dat is het gevolg van het personaliteitsprincipe: je taal bepaalt onder welke overheid je valt, niet je adres.

Het resultaat is institutionele chaos. Het Rekenhof stelde in mei 2026 vast dat de GGC haar geconsolideerde rekeningen voor 2019 tot en met 2024 nog altijd niet had overgemaakt, dat begrotingsfiches voor Iriscare ontbreken, dat de begroting geen informatie geeft over de instellingen die tot de consolidatieperimeter behoren maar erbuiten blijven (in 2022 ging het om 9 entiteiten) en dat de begroting van Iriscare €48,1 miljoen ontvangsten zonder reële grondslag bevat (begroting 2026). De begrotingen tonen jaar na jaar tekorten op papier die achteraf anders uitvallen: wie de cijfers wil controleren, kan dat niet. De kinderbijslag staat onder druk door een mismatch tussen federale financiering en Brusselse demografische realiteit: de federale dotatie volgt het aantal 0-18-jarigen, de kinderbijslag loopt door tot 25 jaar. Iriscare verwachtte een tekort dat oploopt tot €40 miljoen in 2026.

Een publicatie in het International Journal of Health Policy and Management (2023) beschrijft het systeem letterlijk als een "multi-level fragmented governance system" en wijst op de negen ministers die in België bevoegd zijn voor gezondheid, van wie meerdere in Brussel actief zijn.

Hoe het elders werkt

In Denemarken zijn 98 gemeenten elk verantwoordelijk voor alle welzijns- en primaire gezondheidszorg: ouderenzorg, thuisverpleging, preventie, revalidatie, sociale bijstand. Eén gemeente, één loket, één verantwoordelijke. De regio's (vijf, vanaf 2027 vier) beheren de ziekenhuizen. Geen overlap, geen taalsplitsing, heldere verantwoording.

In Nederland bundelen 25 GGD-regio's de publieke gezondheidstaken van 342 gemeenten. De nationale overheid stelt kaders, de regio voert uit. In Zwitserland geldt ondanks 4 officiële talen het territoriumprincipe: elk kanton heeft zijn eigen gezondheidsdienst, zonder bicommunautaire tussenlagen.

Geen enkel vergelijkbaar land ter wereld kent een constructie als de GGC/COCOM.

Wat HART voorstelt

Brussel wordt een volwaardige deelstaat die zelf bevoegd is voor gezondheid en welzijn op haar grondgebied: preventie, eerstelijnszorg, ouderenzorg en bijstand aan personen. Ziekenhuizen en curatieve zorg worden federaal, zodat voor gezondheid nog maximaal twee niveaus bevoegd zijn. De GGC, COCOF en VGC worden afgeschaft als aparte bestuursniveaus. Voor gezondheid en welzijn maakt het personaliteitsprincipe plaats voor het territoriumprincipe: wie in Brussel woont, valt onder Brusselse regelgeving.

Iriscare blijft bestaan als directie-generaal binnen de Brusselse deelstaatadministratie. De expertise en het personeel gaan niet verloren. Het Brussels Parlement beslist voortaan rechtstreeks over deze materies, zonder dubbele pet. De kinderbijslag regelt Brussel zelf, want een Brussels gezin hoort niet bij een taalgroep: de federatie legt een minimumbedrag per kind vast, met automatische toekenning bij de geboorte, en Brussel bepaalt de bedragen en toeslagen daarboven en betaalt ze uit eigen belastingen (art. 31 HART-grondwet).

Tweetalige dienstverlening wordt grondwettelijk verankerd als afdwingbaar recht, bewaakt door een onafhankelijke Taalcommissaris met sanctiemacht. Nederlandstalige Brusselaars krijgen zo betere garanties dan in het bestaande systeem, waar tweetaligheid op papier bestaat maar in de praktijk gebrekkig is.

Wat het oplevert

De afschaffing van drie institutionele lagen (GGC, VGC, COCOF) bespaart samen naar schatting €15-25 miljoen per jaar aan overlappende administraties en ondersteunende diensten. Belangrijker: het eindigt de bevoegdheidsversnippering die coherent gezondheids- en welzijnsbeleid in Brussel al decennia onmogelijk maakt. Eén begroting in plaats van drie, met één geconsolideerde rekening, maakt de cijfers eindelijk controleerbaar. De burger krijgt één loket, één aanspreekpunt, één verantwoordelijke overheid. Zoals in elk normaal land.

Fase 5: Bronnenlijst

• Herzien: 2026-09-27 (factcheck: cijfers, bronnen, tijdloze formulering)