VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding): Audit

Datum: 2026-03-30 Categorie: Vlaanderen. Gewestbevoegdheden Status-voorstel: 🟠 Hervormd: Regisseur met verplichte interregionale samenwerking

Fase 1: Diepteonderzoek

1A. Wat is het precies?

Officiële naam: Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) Juridische basis: Decreet van 7 mei 2004 tot oprichting van het publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap "Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding" (onder meer gewijzigd in 2020, 2022 en 2024) Oprichting: Oorspronkelijk opgericht in 1989 bij de regionalisering van het arbeidsmarktbeleid. Het juridische kader dateert van 2004. Bestuursniveau: Vlaams Gewest (gewestbevoegdheid sinds de bijzondere wet van 8 augustus 1988) Rechtsvorm: Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap (EVA)

Budget: bijna €1 miljard per jaar: €962 miljoen in 2024, waarvan €783 miljoen Vlaamse dotatie; de rest komt uit Europese subsidies en eigen inkomsten. Een groot deel gaat naar partners en lokale besturen. Voor 2025-2027 legde VDAB zelf besparingen vast: €20 miljoen (2025), €25 miljoen (2026) en €40 miljoen (2027). Personeel: 4.630 medewerkers (31 december 2025), tegenover 4.761 eind 2024; in 2019-2024 bespaarde VDAB al €22 miljoen op personeel (422 VTE) Aansturing: Raad van bestuur onder toezicht van de Vlaamse minister van Werk; een decreetwijziging van juni 2026 voorziet opnieuw een wettelijke basis voor een beheersovereenkomst met de Vlaamse Regering.

1B. Wat doet het in de praktijk?

Kerntaken (decreet 2004, gewijzigd 2020):

1. Arbeidsbemiddeling matching van werkzoekenden met vacatures
2. Beroepsopleiding organisatie en financiering van opleidingen voor werkzoekenden
3. Competentieontwikkeling loopbaanbegeleiding, competentiebalans
4. Activering controle op beschikbaarheid van werkzoekenden, sanctionering
5. Regie arbeidsmarkt coördinatie van partners (uitzendbureaus, OCMW's, opleidingsverstrekkers)
6. Datamanagement arbeidsmarktinformatie, vacatureanalyse, AI-matching

Overlap met andere instellingen:

• Le Forem (Wallonië): identieke taken voor Waalse werkzoekenden. Aparte IT-systemen, aparte vacaturebanken, apart beleid.
• Actiris (Brussel): idem voor Brusselse werkzoekenden. VDAB verzorgt wél de beroepsopleiding voor Nederlandstaligen in Brussel.
• ADG/Arbeitsamt (Duitstalige Gemeenschap): idem voor ~79.500 inwoners (2026).
• RVA (federaal): beslist over het recht op werkloosheidsuitkering; de uitbetalingsinstellingen betalen uit. Sinds de zesde staatshervorming controleren de gewestelijke diensten de beschikbaarheid van werkzoekenden en leggen zij de sancties op.

België heeft dus vier afzonderlijke arbeidsbemiddelingsdiensten voor een bevolking van 11,9 miljoen (2026). Elk met een eigen IT-platform, een eigen vacaturebank, eigen opleidingscentra, en eigen beleidslogica.

Wie is de "klant"?

• 224.630 werkzoekenden zonder werk met een verblijfplaats in Vlaanderen (31 december 2025)
• 271.072 vacatures die werkgevers in 2025 rechtstreeks aan VDAB meldden (10% minder dan in 2024)
• Werkgevers die personeel zoeken
• OCMW's en lokale besturen (als partner)

Prestatie-indicatoren:

• Uitstroompercentage naar werk na begeleiding
• Snelheid van matching (tijd tot eerste contact)
• Klanttevredenheid werkzoekenden en werkgevers
• Het Rekenhof signaleerde in 2021 dat VDAB onvoldoende inzicht had in de kosteneffectiviteit van uitbestede trajecten

Rekenhof-audit 2021. Belangrijkste conclusies:

• De keuze van de samenwerkingsvorm met externe partners was vaak weinig transparant en meermaals juridisch betwistbaar
• Subsidies en samenwerkingsovereenkomsten beantwoordden niet altijd aan hun wezenlijke kenmerken; er was niet altijd mededinging
• Ontoereikend, niet langer actueel en weinig transparant uitbestedingsbeleid
• Gebrek aan inzicht in (kosten)effectiviteit van eigen en partnertrajecten; geen vergelijking tussen eigen activiteiten en die van partners
• 20 aanbevelingen geformuleerd; interne nota's wezen al jaren op de problemen, maar aanbevelingen en projecten leidden te weinig tot resultaten
• Na het verslag werd een verbeterplan opgestart

1C. Internationale vergelijking

Nederland: UWV WERKbedrijf

• Structuur: Eén nationaal uitvoeringsorgaan (UWV) voor heel Nederland (18,1 miljoen inwoners, 2026)
• Personeel: gemiddeld 19.894 fte (2025), inclusief alle uitkeringstaken, dus niet enkel arbeidsbemiddeling
• Budget: Meerdere miljarden (UWV beheert ook WW, WIA, Wajong)
• Model: UWV en gemeenten werken samen per arbeidsmarktregio, met onderwijs en private partners
• Digitalisering: Werk.nl als centraal digitaal platform; VUM (Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens) voor data-uitwisseling over vacatures en werkzoekenden tussen UWV, gemeenten en andere bemiddelaars
• Bevolking per dienst: 18,1 miljoen inwoners → 1 dienst = ratio 1:18,1 mln

Duitsland: Bundesagentur für Arbeit (BA)

• Structuur: Eén federaal agentschap met ruim 100.000 voltijdse equivalenten (eind 2024), 10 regionale directies, 146 Agenturen für Arbeit met ongeveer 600 lokale kantoren, en 300 Jobcenter samen met de Kreise en steden
• Model: Federaal kader met lokale uitvoering. Eén nationale vacaturebank en een centrale IT-dienst van de BA
• Budget: €52,6 miljard begrote uitgaven (2026, totaal inclusief uitkeringen)
• Bijzonderheid: De Jobcenter (samenwerkingsverband van BA en gemeente of Kreis) begeleiden wie een basisuitkering krijgt, binnen hetzelfde federale wettelijk kader
• Bevolking per dienst: 83,5 miljoen (eind 2025) → 1 dienst

Denemarken: gemeentelijke uitvoering

• Structuur: De 98 gemeenten voeren het arbeidsmarktbeleid uit, binnen één nationaal kader dat STAR (Styrelsen for Arbejdsmarked og Rekruttering) aanstuurt. Een hervorming (wet van 29 december 2025, in werking in 2026) schafte de verplichting af om een jobcenter te hebben en gaf de gemeenten meer vrijheid in hoe ze die uitvoering organiseren
• Model: Flexicurity. Zeer flexibele arbeidsmarkt + genereuze uitkeringen + intensieve activering
• Budget: DKK 12,7 miljard (±€1,7 mld) voor actief arbeidsmarktbeleid (2019, in prijzen van 2021)
• Resultaten: ongeveer drie op vier Deense werknemers die hun job verliezen door sluiting of collectief ontslag, vinden in normale jaren binnen een jaar nieuw werk, internationaal een van de betere resultaten (OESO, 2016)
• Besteding: Denemarken besteedde met 3,5% van het bbp (2013, actief en passief samen) meer aan arbeidsmarktbeleid dan enig ander OESO-land
• Bevolking per dienst: 6,0 miljoen (2026) → 1 nationaal kader met lokale uitvoering

Vergelijking ratio bevolking/arbeidsbemiddelingsdiensten

België is het enige van deze landen met vier gescheiden diensten zonder gemeenschappelijk wettelijk kader en platform voor de uitvoering.

1D. Knelpunten en kritiek

1. Vierdubbele structuur = vierdubbele kosten Vier aparte IT-systemen, vier aparte vacaturebanken, vier managementlagen, vier aparte opleidingsnetwerken. Er is geen gemeenschappelijke vacaturebank: vacatures gaan tussen de diensten over via samenwerkingsakkoorden. Pas het vernieuwde akkoord tussen VDAB en Forem van december 2025 regelt de uitwisseling van vacatures en persoonsgegevens, zodat werkzoekenden automatisch toegang krijgen tot vacatures in het andere gewest. Een werkgever in de Brusselse rand kan met twee of drie diensten te maken krijgen.

2. Interregionale mobiliteit blijft ondermaats

• Vlaanderen: gemiddeld een drietal kandidaten per vacature (VDAB, 2025); werkloosheidsgraad 4,3% (2025)
• Wallonië: werkloosheidsgraad 7,9% (2025)
• Brussel: werkloosheidsgraad 12,7% (2025)
• Vlaanderen en Wallonië vernieuwden in december 2025 hun arbeidsmarktakkoord (gezamenlijke matching, opleiding, uitwisseling van vacatures en controle)
• Taal is een grote drempel: slechts ongeveer 6% van de Brusselse werkzoekenden had een goede mondelinge kennis van het Nederlands (januari 2022), terwijl 79,5% van de vacatures in Vlaams-Brabant goede kennis van het Nederlands vraagt (VDAB, 2025)
• Pendelstroom Wallonië → Vlaanderen groeide van 41.682 (2014-2015) naar 56.371 (2019-2020), maar dat is nog altijd maar 4,9% van de werkende Walen; de pendel van Brusselse werknemers naar Vlaanderen steeg tot ruim 65.000 (2023)

3. Rekenhof-kritiek (2021): geen duidelijk uitbestedingsbeleid

• Meermaals juridisch betwistbare samenwerkingen
• Geen kosteneffectiviteitsanalyse
• Subsidies en overeenkomsten niet altijd conform hun wezenlijke kenmerken
• Jarenlange bekende problemen zonder overtuigende oplossing

4. Meer dan €100 miljoen per jaar voor OCMW-trajecten zonder streefcijfers Via tijdelijke werkervaring (TWE-OCMW) betaalde VDAB tussen 2020 en oktober 2025 ruim €600 miljoen aan OCMW's voor de tewerkstelling en begeleiding van leefloners (artikel 60, §7), gemiddeld meer dan €100 miljoen per jaar. Het grootste deel (€452 miljoen) zijn loontoelagen; resultaatsvergoedingen zitten alleen in de begeleidingsvergoedingen (samen €156 miljoen). VDAB volgt de uitstroom wel op (75,6% was binnen twaalf maanden na het traject aan het werk als werknemer, meting september 2025), maar de Vlaamse overheid hanteert geen streefcijfers.

5. Gebrekkige samenwerking tussen de diensten De samenwerking tussen de vier diensten hangt af van losse akkoorden (onder meer over de gemeenschappelijke competentietaal Competent in 2015 en het akkoord tussen VDAB en Forem van december 2025). Er is geen gemeenschappelijk kader dat de diensten verplicht om vacatures, profielen en resultaten te delen.

6. AI-voorsprong maar eilandwerking VDAB noemt zichzelf een voorloper in de EU in AI-matching (Jobnet, Jobbereik, Oriënt, Kans op Werk, Talent API): Jobbereik en Oriënt bereikten samen meer dan 1 miljoen gebruikers over vier jaar (VDAB, jaarverslag 2024). Maar die technologie werkt enkel voor het Vlaamse gewest. Forem en Actiris bouwen hun eigen systemen.

Fase 2: Toetsing aan de 9 Principes

Synthese: 1 ✅, 4 ⚠️, 4 ❌. De grootste winst is te boeken op eenvoud (één kader i.p.v. vier diensten), verantwoordelijkheid = financiering (wie activeert moet ook de kostenconsequenties dragen), en resultaatgerichtheid (vergelijkbare KPI's, benchmarking, resultaatsfinanciering).

Fase 3: HART-voorstel

3A. Classificatie

🟠 Hervormd VDAB wordt de gemeenschappelijke uitvoeringsarm van de Vlaamse deelstaten (art. 32 HART-grondwet) binnen een nieuw nationaal kader voor arbeidsbemiddeling.

3B. Concreet voorstel

Wat verandert er?

1. Eén federaal kader, vier deelstatelijke diensten (zie RVA-hervorming)

   • Eén Belgische Arbeidswet die het kader van de werkloosheidsuitkeringen en minimumnormen vastlegt voor activering, termijnen, sanctionering, digitale dienstverlening en resultaatsmeting (art. 28 HART-grondwet)
   • De deelstaten voeren uit binnen dit kader: de Vlaamse deelstaten kunnen dat samen laten doen door VDAB, de Waalse door Forem; Brussel heeft Actiris en Ostbelgien het ADG (art. 32). Vergelijkbaar met het Zwitserse model (federale werkloosheidsverzekering, kantonale RAV)
   • Cruciaal: Deze kaderwet werkt samen met de RVA-hervorming. De werkloosheidsverzekering blijft federaal: de RVA blijft de verzekeraar, beslist over het recht op uitkering en betaalt uit. VDAB wordt het Jobcenter van de Vlaamse deelstaten dat drie functies integreert: (a) activering en sanctionering, (b) begeleiding en opleiding, (c) arbeidsbemiddeling. Allemaal onder één dak, terwijl de federale coördinatie via het gecentraliseerde platform plaatsvindt.
   • Ruimte voor deelstatelijke innovatie (concurrerende bevoegdheden), maar binnen gedeelde standaarden

2. Eén vacatureplatform voor heel België

   • Eén geïntegreerde vacaturebank (bouw voort op VDAB's AI-technologie als basis)
   • Elke werkzoekende ziet álle vacatures in heel België, ongeacht taalgebied
   • Automatische vertaling van vacatureteksten (AI)
   • Eén werkzoekendenprofiel dat meegaat bij verhuizing tussen deelstaten

3. Fiscal alignment: wie activeert, draagt mee de kosten (zie RVA-hervorming)

   • De deelstaat die verantwoordelijk is voor activering draagt ook de financiële consequenties van niet-activering: hij betaalt een stijgend deel van de uitkering van wie bij hem woont, 20% in de eerste vier weken, 60% tot week 26, 70% tot week 52 en 80% daarna (de Deense trap, art. 28 §2 HART-grondwet)
   • Bonus-malussysteem: de verevening vergoedt elke deelstaat vooraf voor de werkloosheid die bij hem te verwachten is (art. 55); deelstaten die beter presteren op uitstroom naar werk, houden het verschil
   • Dit sluit de klassieke fiscal gap: De RVA blijft de uitkeringen uitbetalen, maar wie niet activeert, ziet zijn eigen (deelstatelijke) begroting opdraaien voor een groeiend deel van de uitkeringen. Zo verdwijnt de perverse prikkel waarbij de federale RVA uitkeringen betaalt terwijl de gewesten zonder financiële consequenties minder actief kunnen zijn. Dit is het kerninzicht van het Deense model.

4. Verplichte benchmarking en resultaatsfinanciering

   • Vergelijkbare KPI's voor alle vier diensten (uitstroompercentage, tijd-tot-werk, kosten per traject, klanttevredenheid)
   • Jaarlijkse vergelijkende publicatie door het Belgisch CPB (versterkt Planbureau)
   • Deel van de financiering gekoppeld aan resultaten

5. Interregionale mobiliteitsplicht

   • Werkzoekenden die langer dan 6 maanden werkloos zijn, worden automatisch ook vacatures aangeboden in andere deelstaten
   • Taalcursussen als integraal onderdeel van het activeringstraject
   • Grensoverschrijdende stages en proefperiodes vergemakkelijkt

Internationaal referentiemodel: Zwitserland (federale werkloosheidsverzekering, bemiddeling door de kantonale RAV) gecombineerd met Deense flexicurity-elementen (intensieve activering, hoge investering in opleiding, sterke resultaatsmeting) en het Deense model waarin de gemeente een stijgend deel van de uitkering betaalt, vooraf vergoed. Dit model sluit aan bij de RVA-hervorming: de verzekering blijft federaal, de prikkel ligt bij de deelstaat.

Geschatte efficiëntiewinst (HART-raming, vier diensten samen):

• Eén IT-platform i.p.v. vier: besparing op ontwikkeling, onderhoud, licenties (~€15-25 mln/jaar)
• Schaalvoordelen bij opleiding en inkoop: ~€10-20 mln/jaar
• Betere matching door groter aanbod: moeilijk te kwantificeren maar potentieel groot (elke maand sneller naar werk = minder uitkeringskosten)
• Totaal structureel: geschat €25-45 mln/jaar aan directe besparingen, bovenop de besparingen die VDAB zelf al vastlegde, plus indirecte winst door snellere activering

Implementatiepad:

• Jaar 1-2: Federale kaderwet + opbouw geïntegreerd vacatureplatform
• Jaar 2-3: Harmonisatie KPI's, start benchmarking, bonus-malussysteem ontworpen
• Jaar 3-5: Volledig operationeel geïntegreerd platform, resultaatsfinanciering actief

Fase 4: Partijpunt (Website-klare tekst)

Deel A: Het partijpunt

VDAB (arbeidsbemiddeling): Hervormd Eén nationaal arbeidsmarktplatform met deelstatelijke uitvoering, zodat elke werkzoekende in België álle vacatures ziet en elke werkgever álle kandidaten bereikt. In plaats van vier gescheiden eilanden.

Deel B: De uitleg

Hoe het nu werkt

België heeft vier compleet gescheiden arbeidsbemiddelingsdiensten: VDAB voor Vlaanderen (4.630 medewerkers eind 2025, een budget van bijna €1 miljard in 2024), Le Forem voor Wallonië, Actiris voor Brussel, en het Arbeitsamt (ADG) voor de Duitstalige Gemeenschap. Elk heeft een eigen vacaturebank, een eigen IT-systeem, eigen opleidingscentra, en een eigen beleidslogica. De VDAB is opgericht bij decreet van 7 mei 2004 als extern verzelfstandigd agentschap van de Vlaamse overheid.

Wat er mis gaat

Het fundamentele probleem is versnippering. Vier gescheiden diensten zonder gemeenschappelijk kader voor 11,9 miljoen inwoners (2026). Dat bestaat nergens in vergelijkbaar Europa. In Brussel is de werkloosheidsgraad 12,7% (2025), terwijl werkgevers in Vlaams-Brabant wanhopig personeel zoeken. Toch vinden ze elkaar moeilijk: slechts ongeveer 6% van de Brusselse werkzoekenden had een goede mondelinge kennis van het Nederlands (2022), terwijl 79,5% van de vacatures in Vlaams-Brabant die vraagt (VDAB, 2025). Een werkgever in de Brusselse rand kan met twee of drie diensten te maken krijgen.

Het Rekenhof stelde in 2021 vast dat VDAB geen duidelijk uitbestedingsbeleid had: meermaals juridisch betwistbare samenwerkingen, geen kosteneffectiviteitsanalyse, subsidies en overeenkomsten die niet altijd conform waren. Via tijdelijke werkervaring betaalt VDAB OCMW's gemiddeld meer dan €100 miljoen per jaar (ruim €600 miljoen tussen 2020 en oktober 2025) voor de activering van leefloners, zonder streefcijfers.

Ondertussen investeert elke dienst apart in technologie. VDAB bouwde indrukwekkende AI-matching (meer dan 1 miljoen gebruikers van Jobbereik en Oriënt, jaarverslag 2024), maar die technologie stopt aan de taalgrens. Forem en Actiris bouwen hun eigen systemen. Dat is alsof elke provincie een eigen Google zou bouwen.

De samenwerking tussen de diensten hangt af van losse akkoorden. Pas in december 2025 spraken VDAB en Forem af om vacatures en persoonsgegevens zo uit te wisselen dat werkzoekenden automatisch toegang krijgen tot vacatures in het andere gewest. En de fiscal gap is giftig: de federale RVA betaalt de werkloosheidsuitkeringen, maar de gewesten zijn verantwoordelijk voor activering. Wie activeert, draagt niet de kosten van niet-activeren. Wie betaalt, kan niet activeren.

Dit probleem wordt structureel opgelost door de RVA-hervorming: de verzekering blijft federaal bij de RVA, maar elke deelstaat betaalt een stijgend deel van de uitkering van wie bij hem woont, vooraf vergoed via de verevening. Op die manier draagt elke deelstaat zowel de financiële als de beleidsmatige verantwoordelijkheid. Zo werkt het ook in Denemarken: de gemeente die begeleidt, betaalt mee aan de uitkering.

Hoe het elders werkt

Nederland heeft één UWV voor 18,1 miljoen inwoners (2026). Duitsland heeft één Bundesagentur für Arbeit met lokale Jobcenter voor 83,5 miljoen inwoners (2025). In Denemarken voeren de 98 gemeenten het arbeidsmarktbeleid uit binnen één nationaal kader (STAR), voor 6,0 miljoen inwoners (2026). Denemarken besteedde met 3,5% van het bbp (2013) meer aan arbeidsmarktbeleid dan enig ander OESO-land. Resultaat: ongeveer drie op vier Deense werknemers die hun job verliezen door sluiting of collectief ontslag, vinden in normale jaren binnen een jaar nieuw werk (OESO, 2016).

Het Duitse model is bijzonder relevant: een federaal kader (Sozialgesetzbuch III en II) met lokale uitvoering door de Agenturen für Arbeit en de Jobcenter (samenwerkingsverband federaal + gemeente). Eén nationale vacaturebank, één set regels. Maar met lokale flexibiliteit in de uitvoering.

Wat HART voorstelt (zie ook: RVA-hervorming)

Eén federale kaderwet voor arbeidsbemiddeling met minimumnormen voor activering, termijnen, sanctionering en digitale dienstverlening, naast de federale werkloosheidsverzekering (art. 28 HART-grondwet). De deelstaten voeren uit binnen dit kader. VDAB evolueert naar het Jobcenter van de Vlaamse deelstaten, die de bemiddeling samen door VDAB laten doen (art. 32). Dit integreert drie functies onder één dak: bemiddeling, opleiding, én activering/begeleiding met sanctionering.

Dit werkt samen met de RVA-hervorming: De RVA blijft de federale verzekeraar en betaalt de uitkeringen uit. Elke deelstaat betaalt een stijgend deel van de uitkering van wie bij hem woont: 20% in de eerste vier weken, 60% tot week 26, 70% tot week 52 en 80% daarna, vooraf vergoed via de verevening voor de werkloosheid die bij hem te verwachten is (art. 28 §2 en 55 HART-grondwet). De federale coördinatie gebeurt via het geïntegreerde digitale platform (gebouwd op VDAB's AI). Resultaat: elke deelstaat heeft de volle verantwoordelijkheid en een echte prikkel voor activering. Want dan betaalt hij zelf een groeiend deel van de uitkeringen als de activering faalt.

Concreet:

• Eén geïntegreerd vacatureplatform voor heel België, gebouwd op de AI-technologie die VDAB al ontwikkelde. Elke werkzoekende ziet álle vacatures, met automatische vertaling. Het platform is nationaal, de uitvoering is deelstatelijk (via de Jobcenters).
• Eén werkzoekendenprofiel dat meegaat bij verhuizing. Geen herinschrijving bij elke deelstaatgrens.
• Een bonus-malussysteem: de verevening vergoedt elke deelstaat vooraf voor de werkloosheid die te verwachten is, en deelstaten die beter presteren op uitstroom naar werk, houden het verschil. Dit sluit de klassieke fiscal gap door koppeling met de RVA-hervorming: de deelstaat betaalt een stijgend deel van de uitkeringen, dus heeft hij een echte prikkel.
• Verplichte benchmarking: vergelijkbare KPI's voor alle diensten, jaarlijks gepubliceerd. Transparantie over wat werkt en wat niet.
• Na 6 maanden werkloosheid: automatisch vacatures uit alle deelstaten, inclusief taalcursussen als onderdeel van het traject.
• De deelstatelijke Jobcenters (VDAB, Forem, Actiris, ADG) combineren voortaan arbeidsbemiddeling, opleiding, activering én sanctionering, en hun deelstaten betalen mee aan de werkloosheidsuitkering. Zodat geen enkele deelstaat kan zeggen "dat is niet mijn verantwoordelijkheid".

Wat het oplevert

Directe besparingen van geschat €25-45 miljoen per jaar door één IT-platform, gedeelde opleiding en schaalvoordelen. Maar de echte winst zit in betere matching: een werkzoekende met een uitkering die aan het werk gaat, levert de overheid volgens VDAB ongeveer €1.800 per maand op (2024). Als het geïntegreerde platform slechts 10.000 mensen per jaar één maand sneller aan werk helpt, is dat ongeveer €18 miljoen extra voor de overheid. Bovenop de structurele efficiëntiewinst.

En bovenal: een arbeidsmarkt die werkt als één geheel, waar talent en vacatures elkaar vinden ongeacht taalgrens. Dat is niet links of rechts. Dat is gezond verstand.

Fase 5: Bronnenlijst

Metadata

• Lijn: VDAB (arbeidsbemiddeling)
• Categorie: Vlaanderen. Gewestbevoegdheden
• Principescore: 1 ✅ · 4 ⚠️ · 4 ❌
• Classificatie: 🟠 Hervormd
• Referentiemodel: Zwitserland (federale verzekering + kantonale RAV) + Denemarken (flexicurity, stijgend aandeel van de gemeente in de uitkering)
• Geschatte besparing: €25-45 mln/jaar structureel (vier diensten samen) + indirecte besparingen door betere matching
• Herzien: 2026-09-27 (factcheck: cijfers, bronnen, tijdloze formulering)