Jeugdsanctierecht: Audit

Datum: 2026-03-30 Categorie: Vlaanderen. Gemeenschapsbevoegdheden Status-voorstel: 🟠 Hervormd

Fase 1: Diepteonderzoek

1A. Wat is het precies?

Het jeugdsanctierecht (officieel: jeugddelinquentierecht) is de bevoegdheid om te bepalen hoe de overheid reageert op strafbare feiten gepleegd door minderjarigen (12-18 jaar). Het gaat om het volledige traject: van de eerste reactie van het jeugdparket, over de maatregelen van de jeugdrechter, tot de uitvoering in gemeenschapsinstellingen of via ambulante begeleiding.

Juridische basis:

• Bijzondere wet van 6 januari 2014 (zesde staatshervorming): overdracht van jeugdsanctierecht van federaal naar de gemeenschappen
• Vlaams decreet van 15 februari 2019 betreffende het jeugddelinquentierecht (in werking: 1 september 2019), onder meer gewijzigd door het decreet van 19 april 2024 (aanscherping: geen maximumleeftijd meer voor reacties, elektronische monitoring) en het decreet van 19 december 2025 (overheveling naar het Agentschap Justitie en Handhaving)
• Uitvoeringsbesluiten Vlaamse Regering (2019-2025)

Historiek: Tot 2014 was het jeugdsanctierecht een federale bevoegdheid, geregeld door de Jeugdbeschermingswet van 1965. Met de zesde staatshervorming werd dit overgeheveld naar de gemeenschappen; in Brussel werd de GGC/COCOM bevoegd. De Franse Gemeenschap was de eerste met een eigen regeling: het decreet van 18 januari 2018 (Code de la prévention, de l'aide à la jeunesse et de la protection de la jeunesse, in werking op 1 januari 2019), uitgevoerd via de IPPJ-instellingen en de Aide à la Jeunesse. Vlaanderen volgde met het decreet van 2019. De Brusselse GGC-ordonnantie van 16 mei 2019 is niet in werking getreden; in Brussel geldt daardoor nog de federale jeugdbeschermingswet van 1965.

Bestuursniveau: Vlaamse Gemeenschap (sinds 2014)

Uitvoerend agentschap:

• Tot 31 december 2025: Agentschap Opgroeien
• Vanaf 1 januari 2026: Agentschap Justitie en Handhaving (overdracht krachtens decreet van 19 december 2025). De jeugdhulp blijft bij Opgroeien; beide agentschappen werken samen rond jeugddelinquentie.

Gemeenschapsinstellingen (332 plaatsen samen, 2026):

• De Grubbe (Everberg): gesloten oriëntatie
• De Zande (campussen Beernem, Ruiselede en Wingene): gesloten begeleiding
• De Kempen (campussen De Hutten en De Markt, Mol): gesloten begeleiding

Daarnaast: het Vlaams Detentiecentrum in de gevangenis van Beveren (8 plaatsen) voor jongeren die uit handen gegeven werden, tot de leeftijd van 23 jaar, en sinds 2024 elektronische monitoring voor minderjarigen.

Budget: De jeugddelinquentietaken die op 1 januari 2026 naar het Agentschap Justitie en Handhaving gingen (gemeenschapsinstellingen, Vlaams Detentiecentrum, elektronische monitoring, subsidies aan de HCA-diensten), krijgen in de begroting 2026 samen €113,5 miljoen aan vastleggingskredieten (inclusief €3,3 miljoen voor gebouwbeheer via het Facilitair Bedrijf), waarvan €72,1 miljoen lonen en €10 miljoen extra, onder meer voor bijkomend personeel in de gemeenschapsinstellingen.

1B. Wat doet het in de praktijk?

Het Vlaamse systeem werkt in drie fasen:

1. Jeugdparket (instroom): In 2024 werden 39.074 processen-verbaal voor jeugddelicten aangemeld bij de Vlaamse jeugdparketten (daling van 1,7% t.o.v. 2023). Het parket beslist over seponering, doorverwijzing naar herstelgerichte afhandeling (HCA), of vordering bij de jeugdrechter.

2. Herstelgerichte en Constructieve Afhandeling (HCA): 5.890 aanmeldingen in 2024 (daling van 3,3%). Omvat gemeenschapsdienst, herstelbemiddeling, herstelgericht groepsoverleg (hergo), leerprojecten en positieve projecten. 73% doorverwezen door jeugdparket, 27% door jeugdrechter/rechtbank.

3. Jeugdrechtbank en sancties: 1.787 nieuwe vorderingen in 2024 (stijging van 5,4%). 2.630 jongeren met lopend dossier (stijging van 7,5%). Sancties variëren van ambulante begeleiding tot gesloten plaatsing in gemeenschapsinstelling.

Gemeenschapsinstellingen: 2.017 opnames in 2024 (12% meer dan in 2023), waarvan 1.359 na een jeugddelict en 658 in het kader van een time-out. De reguliere opnames na een jeugddelict stegen met 19,9% (1.035 tegenover 863). Top-delicten: drugshandel (24,9%), diefstal met geweld (16,8%), opzettelijke slagen (14,4%). Opvallend: in 2024 kwamen meer dan 100 twaalf- en dertienjarigen in een gesloten instelling terecht, 56 na een jeugddelict en 48 voor een time-out na een verontrustende situatie.

Elektronische monitoring: In de periode juni tot december 2024 kregen 28 minderjarigen elektronische monitoring opgelegd.

Overlap en versnippering:

• Het jeugdparket en de jeugdrechtbank zijn federale structuren (FOD Justitie), maar voeren Vlaamse regelgeving uit → structurele spanning
• De politie (federaal/lokaal) stelt de PV's op, maar de opvolging is Vlaams
• In Brussel is de GGC-ordonnantie niet in werking getreden en geldt nog de federale wet van 1965, waardoor een jongere uit Brussel onder een ander systeem valt dan een jongere uit Vlaanderen
• De FWB heeft een volledig ander systeem met 6 IPPJ-instellingen en een welzijnsgerichte benadering

Prestatie-indicatoren: Er verschijnt jaarlijks een cijferrapport jeugddelinquentie (instroom, HCA, opnames in de gemeenschapsinstellingen). Er is echter geen systematische outcome-meting (recidive, reïntegratie, opleiding na sanctie).

Kritiek en evaluatie:

• Het Kinderrechtencommissariaat oordeelde in maart 2024 dat er "geen evidentie is dat het aantal jeugddelicten significant stijgt" of dat ze zwaarder worden, en dat een dringende aanpassing van het decreet dus niet onderbouwd was
• Structureel capaciteitstekort: eind 2025 stonden 9.748 kinderen en jongeren op een wachtlijst voor niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp
• In de gemeenschapsinstellingen verblijven jongeren na een delict (MOF) naast jongeren die er voor een time-out verblijven, onder meer na een verontrustende situatie (VOS): 658 van de 2.017 opnames in 2024 waren time-outs
• Het Kinderrechtencommissariaat waarschuwde bij de overdracht naar het Agentschap Justitie en Handhaving voor een paradigmashift weg van de pedagogische en herstelgerichte aanpak

1C. Internationale vergelijking

Nederland. Adolescentenstrafrecht (sinds 1 april 2014):

• Eén nationaal systeem, geen versnippering tussen gemeenschappen
• Flexibele leeftijdsgrens: het jeugdstrafrecht geldt vanaf 12 jaar en de rechter kan het toepassen op jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar; omgekeerd kan hij 16- en 17-jarigen volgens het volwassenenstrafrecht berechten
• Systematische recidivemeting door het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum) sinds 2005, met een tweejaarlijkse recidivemonitor, ook voor jeugdigen
• Combinatie van straf en zorg in één traject
• Eén organisatie beheert alle justitiële jeugdinrichtingen: DJI (Dienst Justitiële Inrichtingen)

Duitsland. Jugendgerichtsgesetz (JGG):

• Federale wet, van toepassing in alle 16 Länder; de Länder organiseren de jeugdrechtbanken en de uitvoering
• Leeftijdsgrens 14 tot en met 20 jaar, met flexibele toepassing voor 18- tot 20-jarigen (Heranwachsende)
• Centraal principe: Erziehungsgedanke (opvoedingsgedachte): geen straf maar opvoeding
• Jugendgerichtshilfe: verplichte samenwerking tussen justitie en jeugdhulp bij elke zaak
• Diversie (buitengerechtelijke afdoening) in ongeveer 70% van de gevallen (2012)
• Resultaat: diversie werkt. In de Freiburgse geboortecohortstudie hervielen jongeren na diversie minder (25% na twee jaar) dan jongeren die de jeugdrechter formeel bestrafte (37%). Een bundesweite Rückfalluntersuchung in opdracht van het federale ministerie van Justitie meet periodiek de recidive per type sanctie.

Denemarken. Ungdomskriminalitetsnævnet (sinds 1 januari 2019):

• Een nieuw, ambigu systeem tussen preventie, steun en straf
• Youth Crime Board: een rechter, een medewerker van de gemeente en een lid van de politie beslissen samen over een verbeterprogramma
• Doelgroep: kinderen en jongeren van 10 tot 17 jaar; geen strafprocedure (de strafrechtelijke leeftijd blijft 15 jaar)
• Verbeterprogramma's van maximaal twee jaar, voor 10- tot 14-jarigen in bijzondere gevallen vier jaar
• Kritiek: onderzoekers wijzen op de vermenging van steun en straf, zeker voor kinderen onder de strafrechtelijke leeftijd

Zweden. Socialtjänstlagen (welzijnsmodel):

• Geen aparte jeugdrechtbanken. Jongeren van 15 tot 17 jaar vallen onder het gewone strafrecht met bijzondere regels; lichtere sancties lopen via de sociale dienst (socialtjänsten)
• Strafrechtelijke verantwoordelijkheid pas vanaf 15 jaar
• LVU (Care of Young Persons Act) voor gedwongen plaatsing via de gemeente
• SiS (Statens institutionsstyrelse) beheert gesloten instellingen centraal op nationaal niveau
• Zweden kiest voor meer justitieel ingrijpen: sinds 1 juli 2026 krijgen 15- tot 17-jarigen voor zware misdrijven een gevangenisstraf in aparte jeugdafdelingen van het gevangeniswezen (Kriminalvården), in plaats van gesloten jeugdzorg bij SiS

Synthese internationaal:

• Nederland en Duitsland hebben één nationaal kader, geen versnippering per regio
• Nederland en Duitsland passen het jeugdstrafrecht ook toe op jongvolwassenen (tot 23 en tot 21 jaar)
• Duitsland en Nederland meten systematisch recidive; België en Vlaanderen niet
• Geen enkel referentieland heeft de situatie dat justitie federaal is maar het sanctierecht regionaal

1D. Knelpunten en kritiek

1. Structurele spanning federaal/Vlaams: De jeugdrechtbank en het jeugdparket zijn federale instellingen die Vlaamse wetgeving toepassen. Dit leidt tot communicatieproblemen, verschillende ICT-systemen, en onduidelijke verantwoordelijkheden.

2. Capaciteitstekort gemeenschapsinstellingen: 332 plaatsen (2026) voor heel Vlaanderen bij 2.017 opnames in 2024. De Vlaamse beleidstoelichting 2026 noemt de gemeenschapsinstellingen zelf "structureel overbevraagd". In de crisisjeugdhulp moesten minderjarigen bij plaatsgebrek soms een nacht in een politiecel doorbrengen (41 gevallen in de periode die het Rekenhof onderzocht, verslag 2018).

3. Geen recidivemeting: Er worden instroom- en plaatsingscijfers bijgehouden, maar geen systematische recidivedata. Onmogelijk om te beoordelen of het systeem werkt.

4. Wachtlijsten jeugdhulp: Eind 2025 stonden 9.748 kinderen en jongeren op een wachtlijst voor niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp, 6% meer dan een jaar eerder. Die hulp is een essentiële bouwsteen voor reïntegratie.

5. Vier verschillende systemen in één land: Vlaanderen (decreet 2019), de Franse Gemeenschap (decreet 2018, IPPJ-systeem), de Duitstalige Gemeenschap (eigen decreet) en Brussel (GGC-ordonnantie van 2019, niet in werking; daar geldt nog de federale wet van 1965). Naargelang zijn woonplaats valt een jongere onder een ander regime.

6. Overdracht naar Justitie en Handhaving: Sinds 1 januari 2026 vallen de gemeenschapsinstellingen onder het Agentschap Justitie en Handhaving in plaats van Opgroeien. Het Kinderrechtencommissariaat vreest dat de pedagogische en herstelgerichte aanpak verwatert.

7. Verjonging van de populatie: In 2024 kwamen meer dan 100 twaalf- en dertienjarigen in een gesloten instelling terecht (56 na een jeugddelict, 48 voor een time-out). De vraag is of het systeem aangepast is aan deze zeer jonge doelgroep.

8. Harde grens op 18 jaar: Het jeugdsanctierecht geldt alleen voor feiten gepleegd vóór 18 jaar. Sinds 2024 kunnen reacties op zo'n feit zonder maximumleeftijd opgelegd worden, maar wie op zijn achttiende een feit pleegt, belandt meteen in het volwassenenstrafrecht, ongeacht zijn ontwikkeling.

Fase 2: Toetsing aan de 9 principes

Synthese: 4× ❌, 5× ⚠️, 0× ✅. De grootste winst zit bij transparantie (wie is verantwoordelijk?), verantwoordelijkheid = financiering (drie geldstromen, één traject), en resultaatgerichtheid (geen recidivemeting).

Fase 3: HART-voorstel

3A. Classificatie

🟠 Hervormd Het jeugdsanctierecht wordt een concurrerende bevoegdheid (art. 28 HART-grondwet) en fundamenteel anders ingericht: met een federaal minimumkader, verplichte recidivemeting, flexibele leeftijdsgrenzen, en een geïntegreerd digitaal dossier.

3B. Concreet voorstel

1. Federaal minimumkader + deelstatelijke invulling (Duits model)

• Een federale kaderwet stelt minimumnormen: leeftijdsgrenzen, maximumstraffen, rechten van de minderjarige, verplichte recidivemeting
• Deelstaten vullen in: type sancties, uitvoeringsmodaliteiten, balans tussen herstel en beveiliging
• Dit voorkomt dat een jongere in Antwerpen fundamenteel anders behandeld wordt dan in Luik

2. Flexibele leeftijdsgrens 12-23 (Nederlands model)

• Jeugdsanctierecht toepasbaar op feiten van jongvolwassenen tot 23 jaar, in plaats van alleen op feiten gepleegd vóór 18 jaar
• De jeugdrechter kan het jeugdsanctierecht toepassen op een jongvolwassene als diens ontwikkeling dit rechtvaardigt
• Voorkomt het "cliff edge"-effect op 18 jaar, waarbij een jongvolwassene voor een eerste feit meteen in het volwassenenstrafrecht belandt

3. Verplichte recidivemeting en outcome-indicatoren

• Naar het model van de Nederlandse WODC-Recidivemonitor, met een halfjaarlijkse publicatie
• KPI's: recidive na 1/2/5 jaar, opleidingsniveau bij uitstroom, tewerkstelling na 1 jaar
• Onafhankelijk uitgevoerd door het versterkte Planbureau

4. Geïntegreerd digitaal trajectdossier

• Eén dossier van PV tot reïntegratie, toegankelijk voor alle betrokken actoren
• Voortbouwen op de KSZ/eHealth-architectuur
• Once-only: jongere en gezin vertellen hun verhaal één keer

5. Capaciteitsuitbreiding en specialisatie

• Uitbreiding van gemeenschapsinstellingen met minstens 100 plaatsen
• Meer plaatsen in de forensische kinderpsychiatrie voor minderjarige daders, waarvan het aanbod te klein is
• Kleinschalige, gespecialiseerde units per delicttype (drugs, geweld, zeden)

6. Jeugdrechtbank en jeugdparket blijven federaal

• Alle hoven en rechtbanken en het openbaar ministerie zijn federaal, ook de jeugdrechtbank en het jeugdparket (art. 27 HART-grondwet)
• Minder structurele spanning: de jeugdrechter past de federale kaderwet toe, aangevuld door de deelstaatwet, en bij een conflict gaat de federale wet voor (art. 26 en 28)
• Rechtbank, parket en deelstaat werken met hetzelfde digitale trajectdossier (zie punt 4)

Geschatte efficiëntiewinst:

• Eén digitaal trajectdossier: minder administratieve overhead en dubbel werk, maar geen becijferde begrotingsbesparing (de winst is niet onderbouwd en het dossier moet eerst gebouwd worden)
• Recidivemeting maakt evidence-based beleid mogelijk: gerichtere interventies, minder onnodig gesloten plaatsingen
• Vermindering van "draaideurjongeren" door flexibele leeftijdsgrens: minder instroom in het volwassenenstrafrecht

Kosten:

• 100 extra plaatsen in de gemeenschapsinstellingen: orde van grootte €25-35 miljoen per jaar. Afgeleid uit de begroting 2026: €113,5 miljoen voor ongeveer 340 plaatsen (332 in de gemeenschapsinstellingen en 8 in het Vlaams Detentiecentrum), inclusief elektronische monitoring en de HCA-subsidies. Dat is een investering, geen besparing.

Implementatiepad:

• Jaar 1-2: federaal minimumkader uitwerken, recidivemeting opstarten, digitaal trajectdossier ontwerpen
• Jaar 3-4: flexibele leeftijdsgrens invoeren, capaciteitsuitbreiding gemeenschapsinstellingen

Fase 4: Partijpunt (website-klare tekst)

Deel A: Het partijpunt

Jeugdsanctierecht. Hervormd België heeft vier verschillende systemen om te reageren op jongeren die misdrijven plegen. Federale rechters passen regionale wetten toe, niemand meet of het werkt, en wie op zijn 18e een feit pleegt, belandt meteen in het volwassenenstrafrecht. HART maakt er één logisch systeem van: een federaal minimumkader met deelstatelijke invulling, verplichte recidivemeting, en een jeugdaanpak die niet stopt bij een verjaardag.

Deel B: De uitleg

Hoe het nu werkt

Sinds de zesde staatshervorming (2014) is het jeugdsanctierecht een gemeenschapsbevoegdheid. Vlaanderen heeft in 2019 een eigen decreet aangenomen. Er zijn drie gemeenschapsinstellingen (De Grubbe, De Zande, De Kempen) met samen 332 plaatsen (2026). In 2024 kregen de Vlaamse jeugdparketten 39.074 processen-verbaal voor jeugddelicten binnen. De gemeenschapsinstellingen telden dat jaar 2.017 opnames, 12% meer dan in 2023, waarvan 1.359 na een jeugddelict. Sinds 1 januari 2026 vallen de gemeenschapsinstellingen onder het Agentschap Justitie en Handhaving in plaats van Opgroeien.

De Franstalige Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap hebben elk hun eigen systeem. In Brussel is de eigen ordonnantie van 2019 niet in werking getreden, zodat daar nog de federale wet van 1965 geldt. Een jongere uit Antwerpen wordt voor hetzelfde strafbare feit fundamenteel anders behandeld dan een jongere uit Luik.

Wat er mis gaat

Het kernprobleem is een driedubbele versnippering:

Ten eerste: vier systemen in één land. Vlaanderen kiest voor meer verantwoordelijkheid en sancties, de Franstalige Gemeenschap voor een welzijnsaanpak via IPPJ-instellingen. Er is geen gemeenschappelijk minimumkader voor maatregelen en sancties. Welke reactie een minderjarige krijgt en hoe lang, hangt af van de kant van de taalgrens waar hij woont.

Ten tweede: federale justitie voert regionale wetgeving uit. De jeugdrechtbank en het jeugdparket zijn federale structuren, maar passen Vlaamse (of Franstalige) regelgeving toe. Dit leidt tot communicatieproblemen, verschillende ICT-systemen, en een ondoorzichtige verantwoordingslijn. Wie is verantwoordelijk als het fout gaat: de Vlaamse minister of de federale?

Ten derde: niemand meet of het werkt. Er zijn cijfers over hoeveel jongeren geplaatst worden, maar geen systematische recidivemeting. Nederland meet de recidive van jongeren sinds 2005 systematisch en publiceert elke twee jaar een recidivemonitor. Vlaanderen weet letterlijk niet of zijn jeugdsanctierecht recidive vermindert of vergroot. Het Kinderrechtencommissariaat stelde in 2024 vast dat er "geen evidentie is dat het aantal jeugddelicten significant stijgt", maar toch werd het decreet dat jaar aangescherpt.

Daarbovenop: overbevraagde gemeenschapsinstellingen, bijna 9.750 kinderen en jongeren op een wachtlijst voor niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp (eind 2025), en een harde grens op 18 jaar: wie op zijn achttiende een feit pleegt, belandt meteen in het volwassenenstrafrecht.

Hoe het elders werkt

Nederland heeft sinds 2014 het adolescentenstrafrecht: één nationaal systeem met een flexibele leeftijdsgrens van 12 tot 23 jaar. Jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar kunnen jeugdsancties krijgen als hun ontwikkeling dat rechtvaardigt. Het WODC meet de recidive en publiceert elke twee jaar een recidivemonitor. Eén organisatie (DJI) beheert alle justitiële jeugdinrichtingen. Geen versnippering tussen regio's.

Duitsland heeft een federale wet (Jugendgerichtsgesetz) die in alle 16 Länder geldt; de Länder staan in voor de uitvoering. Het opvoedingsprincipe (Erziehungsgedanke) staat centraal: niet straffen, maar opvoeden. Ongeveer 70% van de zaken wordt buitengerechtelijk afgedaan (diversie, 2012), en dat werkt: jongeren die zo afgehandeld worden, hervallen minder vaak dan jongeren die de jeugdrechter formeel bestraft. Belangrijk: de jeugdrechtbanken vallen onder de Länder, niet onder de federale overheid.

Denemarken richtte in 2019 een Youth Crime Board op: een rechter, een vertegenwoordiger van de gemeente en een van de politie beslissen samen over een verbeterprogramma voor kinderen en jongeren van 10 tot 17 jaar. Controversieel (ook kinderen onder de strafrechtelijke leeftijd van 15 komen voor de raad), maar de geïntegreerde aanpak is leerrijk.

Wat HART voorstelt

1. Eén federaal minimumkader, naar Duits model. Minimumnormen voor leeftijdsgrenzen, rechten van de minderjarige, maximumsancties en verplichte recidivemeting. De deelstaten vullen verder in met eigen accenten. De Vlaamse deelstaten mogen strenger zijn op verantwoordelijkheid, de Waalse meer welzijnsgerichte accenten leggen. Maar de basisrechten van een jongere zijn overal dezelfde.

2. Flexibele leeftijdsgrens 12-23, naar Nederlands model. De harde knip op 18 verdwijnt. Een jeugdrechter kan het jeugdsanctierecht toepassen op jongvolwassenen tot 23 als hun ontwikkeling dat rechtvaardigt. Dit voorkomt het cliff-edge-effect waarbij een jongere die kort na zijn 18e verjaardag een feit pleegt, meteen in het volwassenenstrafrecht terechtkomt.

3. Verplichte recidivemeting, naar het model van de WODC-Recidivemonitor. Halfjaarlijkse publicatie van recidivecijfers per type sanctie, per regio, per delictcategorie. Onafhankelijk uitgevoerd door het versterkt Planbureau (Belgisch CPB). Beleid dat niet werkt, wordt aangepast. Niet verstrengd op basis van buikgevoel.

4. Geïntegreerd digitaal trajectdossier. Eén dossier van het eerste PV tot de reïntegratie, toegankelijk voor politie, parket, jeugdrechter, gemeenschapsinstelling en nazorgbegeleider. Voortbouwend op de KSZ/eHealth-architectuur. De jongere en het gezin vertellen hun verhaal één keer.

5. Capaciteitsuitbreiding en specialisatie. Minstens 100 extra plaatsen in gemeenschapsinstellingen, een investering van naar schatting €25-35 miljoen per jaar. Meer plaatsen in de forensische kinderpsychiatrie voor minderjarige daders. Kleinschalige, gespecialiseerde units per delicttype. Einde aan politiecellen als noodoplossing.

6. Jeugdrechtbank en jeugdparket blijven federaal. Alle hoven en rechtbanken horen bij één federale justitie (art. 27 HART-grondwet). De jeugdrechter past de federale kaderwet toe, aangevuld door de deelstaatwet, en bij een conflict gaat de federale wet voor (art. 26). Zo werken rechter en deelstaat met dezelfde basisregels en hetzelfde trajectdossier, en verkleint de structurele spanning waarbij federale magistraten regionale wetgeving toepassen.

Wat het oplevert

• Rechtszekerheid: een jongere heeft overal in België dezelfde basisrechten, ongeacht de taalgrens
• Evidence-based beleid: recidivemeting maakt het mogelijk om te investeren in wat werkt en te stoppen met wat niet werkt
• Minder draaideurjongeren: de flexibele leeftijdsgrens voorkomt dat jongvolwassenen zonder begeleiding in het volwassenenstrafrecht belanden
• Efficiëntie: één digitaal trajectdossier vervangt de lappendeken van federale en Vlaamse ICT-systemen, zodat politie, parket, jeugdrechter en instelling met dezelfde gegevens werken
• Menselijkheid: capaciteitsuitbreiding zodat geen enkel kind meer in een politiecel belandt bij gebrek aan plek

Fase 5: Bronnenlijst

• Herzien: 2026-09-27 (factcheck: cijfers, bronnen, tijdloze formulering)